Trendi që po shqetëson ekspertët/ Ja çfarë duhet të dini për mungesën e hekurit!
Tuesday 27 October 2026, 10:10
Dritare.net
Lodhja e vazhdueshme, mjegulla mendore dhe dobësia mund të jenë shenja të mungesës së hekurit, edhe kur analizat nuk tregojnë anemi. Ekspertët theksojnë se pamja e fytyrës nuk mjafton për të vendosur një diagnozë.
Mungesa e hekurit është një nga mangësitë ushqyese më të përhapura, por shpesh mbetet e pazbuluar për muaj apo edhe vite. Simptoma si lodhja, dobësia fizike dhe vështirësitë në përqendrim mund të ngatërrohen me probleme të tjera shëndetësore.
Së fundmi, në rrjetet sociale është përhapur termi “ferritin face”, i përdorur për të përshkruar një pamje të fytyrës që pretendohet se lidhet me nivelet e ulëta të hekurit. Megjithatë, specialistët paralajmërojnë se zbehja e lëkurës, rrathët e errët poshtë syve apo rënia e flokëve nuk janë prova të mjaftueshme për të përcaktuar mungesën e këtij elementi.
Sipas mjekëve, mënyra e besueshme për të vlerësuar rezervat e hekurit është përmes analizave laboratorike, veçanërisht matjes së ferritinës, proteinës që ruan hekurin në organizëm.
Mungesa e hekurit nuk do të thotë domosdoshmërisht anemi
Anemia shfaqet kur organizmi nuk ka mjaftueshëm qeliza të kuqe të gjakut ose hemoglobinë për të transportuar oksigjenin në inde dhe organe. Mungesa e hekurit është një nga shkaqet kryesore të saj.
Megjithatë, rezervat e hekurit mund të jenë të ulëta edhe kur hemoglobina dhe numri i rruazave të kuqe janë ende brenda kufijve normalë.
Sipas mjekëve të cituar nga CNN, ky është një keqkuptim i zakonshëm, pasi mungesa e hekurit mund të shkaktojë simptoma edhe përpara se të zhvillohet anemia.
Përveç lodhjes dhe vështirësive në përqendrim, disa persona mund të përjetojnë marramendje, rrahje të shpejta të zemrës, duar dhe këmbë të ftohta, thonj të brishtë, rënie të flokëve ose sindromën e këmbëve të shqetësuara. Në disa raste shfaqet edhe dëshira për të konsumuar substanca jo ushqimore, si akulli apo argjila.
Udhëzimet e reja për analizat e ferritinës
Udhëzimet e publikuara nga Shoqata Amerikane e Hematologjisë në shtator 2026 synojnë të përmirësojnë identifikimin e personave me mungesë hekuri, përfshirë ata që nuk kanë zhvilluar anemi.
Sipas rekomandimeve të raportuara nga CNN, vlerat orientuese të ferritinës për identifikimin e mungesës së hekurit janë:
20 ng/mL ose më pak për fëmijët.
30 ng/mL ose më pak për shumicën e të rriturve.
50 ng/mL ose më pak për personat me menstruacione të shumta ose faktorë të tjerë rreziku.
Deri në 100 ng/mL si kufi orientues për vlerësimin e mungesës së hekurit te personat me gjendje inflamatore, ku mund të nevojitet edhe analiza e saturimit të transferrinës.
Këto vlera nuk duhen interpretuar të shkëputura nga gjendja shëndetësore e individit. Inflamacioni mund ta rrisë ferritinën dhe të maskojë mungesën e hekurit, ndaj mjeku mund të kërkojë analiza shtesë.
Kush rrezikon më shumë nga mungesa e hekurit?
Grupet më të rrezikuara përfshijnë gratë me menstruacione të shumta, gratë shtatzëna, fëmijët në rritje dhe personat që humbasin gjak ose kanë probleme me përthithjen e lëndëve ushqyese.
Sëmundje si celiakia dhe disa çrregullime të aparatit tretës mund të pengojnë përthithjen e mjaftueshme të hekurit. Humbja e gjakut nga aparati tretës mund të jetë gjithashtu një shkak që kërkon vlerësim mjekësor.
Rrezik më të lartë mund të kenë edhe sportistët e qëndrueshmërisë, personat që ndjekin dieta kufizuese dhe ata që përdorin për periudha të gjata disa medikamente që mund të ndikojnë në përthithjen e hekurit.
Çfarë duhet të bëni nëse dyshoni për mungesë hekuri?
Ekspertët këshillojnë që personat me lodhje të vazhdueshme ose simptoma të tjera të dyshimta të konsultohen me mjekun dhe të vlerësojnë nevojën për analiza të ferritinës dhe hemogramës.
Marrja e suplementeve të hekurit mund të ndihmojë kur mungesa konfirmohet, por është e rëndësishme të zbulohet edhe shkaku i saj. Suplementet nuk duhen përdorur pa kriter, pasi hekuri i tepërt mund të jetë i dëmshëm.
Mesazhi kryesor i specialistëve është i qartë: mos e diagnostikoni mungesën e hekurit nga një fotografi apo nga pamja e fytyrës. Analizat e duhura dhe vlerësimi mjekësor janë mënyra më e sigurt për të përcaktuar nëse organizmi ka nevojë për trajtim.
