Stan Dragoti, shqiptari që shembi muret e Hollivudit! Pamje historike të vizitës në Shqipëri
Dritare.net

Episodi i 19 Kamera e Gjyshit nga Stefan Gajo sjell pamje të jashtëzakonshme, historike, të Stan Dragotit, një figurë e njohur ndërkombëtare, regjisor dhe skenarist amerikan. Ai erdhi në Shqipëri rreth viteve 90 për një dokumentar të regjisores së njohur shqiptare Vera Grabocka. I lindur nga prindër emigrantë që ishin larguar nga Shqipëria herët, ai u rrit në një mjedis krejtësisht të ndryshëm, pa pasur mundësinë të përvetësonte gjuhën amtare të prindërve të tij. Për të, Shqipëria ishte një koncept abstrakt, një histori e dëgjuar ose një copëz memorie e bartur nga tregimet familjare.
Por ajo që ndodh gjatë vizitës së tij është dëshmia më e fortë se geni nuk ka të bëjë vetëm me tiparet fizike, por me kujtesën shpirtërore. Mikpritja për Stan Dragotin ishte tipike shqiptare, me këngë e valle. Melodia e vjetër, me vargjet e saj karakteristike plot vajtim dhe mall, arrin të depërtojë përtej çdo barriere gjuhësore. Edhe pse ai nuk i kupton dot fjalët specifikisht, ai shpërthen në lot. Ky moment kaq intim dhe i vërtetë, i fiksuar nga kamera e Stefan Gajos, flet më shumë se mijëra fjalë. Ky moment specifik merr një rëndësi edhe më të madhe kur vendoset në kontekstin e viteve '90. Ajo ishte një periudhë kur Shqipëria sapo kishte dalë nga një izolim gjysmë shekullor dhe po tentonte të rilidhej me botën, dhe sidomos me diasporën e saj të madhe.
Figurat si Stan Dragoti shërbyen si ura lidhëse midis një Shqipërie të mbyllur dhe Perëndimit. Kthimi i tyre nuk ishte vetëm një ngjarje mediatike, por një proces shërimi kombëtar. Përmes syve dhe lotëve të Dragotit, publiku shqiptar mundi të shihte dashurinë e pastër dhe të dhimbshme që shqiptarët e diasporës mbanin për një atdhe që u kishte munguar aq gjatë./L.F-dritare.net