Na ndiqni edhe në

Bota

Trump, Xi dhe Putin në një tryezë: Një samit që mund të ndryshojë rendin botëror

Trump, Xi dhe Putin në një tryezë: Një samit që mund

Analizë gjeopolitike nga Financial Times

Një takim i mundshëm mes Donald Trump, Xi Jinping dhe Vladimir Putin në Shenzhen të Kinës po përshkruhet si një ngjarje me peshë të jashtëzakonshme gjeopolitike, që mund të rikthejë në vëmendje diplomacinë e fuqive të mëdha dhe të ngrejë pikëpyetje mbi të ardhmen e rendit ndërkombëtar.

Takimi trepalësh pritet të përqendrohet te lufta në Ukrainë, tensionet në Lindjen e Mesme, kontrolli i armëve bërthamore, tregtia globale dhe rivaliteti strategjik mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës. Por përtej temave konkrete, rëndësi të veçantë ka vetë simbolika e uljes së tre liderëve në të njëjtën tryezë.

Diplomacia e fuqive të mëdha rikthehet në qendër të vëmendjes

Takimi mes Trump dhe Xi Jinping vjen në një moment kur marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Pekinit mbeten të tensionuara nga lufta tregtare, kufizimet në teknologji, eksportet e mineraleve kritike dhe rivaliteti për ndikim global.

Trump, e cilësoi marrëdhënien me Xi si “të veçantë”, duke shprehur optimizëm për bashkëpunimin mes dy vendeve. Ndërkohë, Kina duket se kërkon të ruajë një periudhë stabiliteti, pa bërë domosdoshmërisht lëshime të mëdha strategjike ndaj Shteteve të Bashkuara.

Në këtë kontekst, takimi nuk shihet vetëm si një përpjekje për të zgjidhur mosmarrëveshjet, por edhe si një test i diplomacisë personale mes dy liderëve.

Trump dhe Putin: Një raport që ngre pikëpyetje në Perëndim

Një nga momentet më të rëndësishme të raportimit është takimi i shkurtër mes Donald Trump dhe Vladimir Putin, përpara bisedimeve me Xi Jinping.

Trump iu referua Putinit si “miku im”, ndërsa të dy zhvilluan një bisedë private që, sipas palës ruse, u përqendrua kryesisht te lufta në Ukrainë. Kremlini e përshkroi takimin si pozitiv, duke thënë se Putin u largua në humor të shkëlqyer.

Ky afrimitet diplomatik mund të interpretohet në mënyra të ndryshme. Për disa, ai përfaqëson një mundësi për të hapur rrugën drejt negociatave dhe për të ulur tensionet. Për të tjerë, ekziston shqetësimi se një marrëdhënie tepër e afërt mes Trump dhe Putinit mund të dobësojë unitetin perëndimor dhe të ndikojë në pozicionin e Ukrainës.

“Yalta 2.0” – një krahasim që ngjall shqetësim

Disa analistë po e krahasojnë takimin e mundshëm me konferencën e Jaltës të vitit 1945, ku Franklin Roosevelt, Winston Churchill dhe Joseph Stalin diskutuan të ardhmen e Evropës pas Luftës së Dytë Botërore.

Termi “Yalta 2.0” është simbolik dhe ngarkon takimin me një domethënie të fortë historike. Ai sugjeron mundësinë që fuqitë e mëdha të diskutojnë mbi sferat e ndikimit dhe ekuilibrat e rinj globalë, ndërsa shtetet më të vogla rrezikojnë të mbeten jashtë vendimmarrjes.

Megjithatë, bota e sotme është shumë më komplekse se ajo e vitit 1945. Institucionet ndërkombëtare, ekonomia e ndërlidhur, aleancat ushtarake dhe fuqitë rajonale e bëjnë të vështirë përsëritjen e një marrëveshjeje të tipit Jalta.

Ukraina, Tajvani dhe Evropa në vijën e rrezikut

Çdo marrëveshje e mundshme mes Uashingtonit, Moskës dhe Pekinit do të ndiqet me vëmendje të veçantë nga Evropa dhe vendet e përfshira drejtpërdrejt në konfliktet dhe rivalitetet aktuale.

Ukraina mbetet një nga çështjet më të ndjeshme. Një përpjekje për t'i dhënë fund luftës përmes negociatave mund të jetë pozitive, por shqetësimi kryesor është nëse vendimet për të ardhmen e saj do të merren me pjesëmarrjen e plotë të Kievit apo përmes marrëveshjeve mes fuqive të mëdha.

Edhe Tajvani mund të ndikohet nga çdo ndryshim në marrëdhëniet amerikano-kineze. Një kompromis mes Trump dhe Xi mund të ulë tensionet, por mund të krijojë gjithashtu pasiguri për aleatët e SHBA-së në rajonin Indo-Paqësor.

Për Evropën, një diplomaci e tillë do të ishte një provë e rëndësishme e pavarësisë së saj strategjike dhe e aftësisë për të mbrojtur interesat e veta.

Një takim, shumë pikëpyetje

Nëse takimi trepalësh zhvillohet dhe prodhon rezultate konkrete, ai mund të shënojë një moment të rëndësishëm në diplomacinë globale. Por një fotografi e përbashkët mes tre liderëve nuk do të thotë automatikisht se ekziston një aleancë apo se është arritur një marrëveshje për ndarjen e ndikimit në botë.

Në një periudhë të karakterizuar nga luftëra, rivalitet ekonomik, gara teknologjike dhe pasiguri strategjike, diplomacia mes fuqive të mëdha mund të hapë rrugë për paqen, por mund të krijojë edhe ekuilibra të rinj që shqetësojnë vendet e tjera.

Pyetja kryesore mbetet: a po ndërtohet një rrugë drejt një rendi më të qëndrueshëm botëror, apo po afrohet një epokë ku fuqitë e mëdha vendosin fatin e vendeve të tjera përmes marrëveshjeve mes tyre?/L.F-dritare.net