Ndarja e çmimeve për më të mirët e letrave shqipe! Flet Arta Marku, drejtoreshë e QKLL!
Monday 3 August 2026, 20:08
Dritare.net
Në emisionin “Shqip” nga Rudina Xhunga në DritareTV, drejtoresha e Qendrës Kombëtare të Librit dhe Leximit, Arta Marku, foli për ndarjen e çmimeve letrare, mbështetjen e autorëve të rinj, vështirësitë financiare të shkrimtarëve dhe përhapjen e gjuhës shqipe jashtë kufijve.
Marku tregoi se dorëshkrimet e autorëve të rinj dhe të letërsisë për fëmijë u paraqiten anëtarëve të jurisë të koduara, pa emrin e autorit apo të shtëpisë botuese. Sipas saj, kjo procedurë garanton që vlerësimi të mbështetet vetëm në cilësinë e veprës dhe jo në njohjet personale.
QKLL mbështet botimin e librave me një fond prej 150 mijë lekësh të rinj për çdo vepër të përzgjedhur. Fituesit e këtij viti ishin autorë nën moshën 35 vjeç dhe për shumë prej tyre bëhej fjalë për dorëshkrimin e parë. Marku njoftoi gjithashtu rikthimin e gjashtë kategorive tradicionale të Çmimeve Kombëtare të Letërsisë: proza e gjatë, proza e shkurtër, poezia, studimi, përkthimi dhe letërsia për fëmijë.
Drejtoresha e QKLL-së u ndal edhe te realiteti i vështirë financiar i shkrimtarëve shqiptarë. Ajo përdori termin “shkrimtarët e së shtunës” për autorët që detyrohen të punojnë gjatë gjithë javës dhe të merren me letërsi vetëm në kohën e lirë. Në Shqipëri është pothuajse e pamundur të jetosh vetëm nga shitja e librave, pasi autorët përfitojnë zakonisht rreth 15% të çmimit të kopertinës.
Për të ndryshuar këtë situatë, po diskutohet krijimi i një fondi të posaçëm që do t’i mbështesë financiarisht autorët gjatë procesit të krijimit dhe jo vetëm në fazën përfundimtare të botimit.
Një tjetër çështje e rëndësishme ishte ruajtja dhe përhapja e gjuhës shqipe. Marku bëri thirrje që shqipja të mos harrohet duke menduar se gjuhët e huaja janë më të rëndësishme. Sipas saj, gjuha shqipe nuk duhet të mbetet vetëm një gjuhë e folur brenda familjes, por duhet të kultivohet dhe të promovohet përmes letërsisë cilësore.
Nëpërmjet Fondit të Përkthimit, QKLL-ja synon të përzgjedhë dhe përkthejë vepra të autorëve shqiptarë në gjuhë të huaja. Përzgjedhja kryhet nga një juri letrare dhe ekspertë të gjuhëve, ndërsa botuesve të huaj u kërkohet jo vetëm t’i botojnë librat, por edhe t’i promovojnë në libraritë dhe panairet ndërkombëtare.
Arta Marku foli gjithashtu për dëmin që rrjetet sociale po i shkaktojnë gazetarisë, veçanërisht asaj kulturore. Sipas saj, hulumtimi, puna në terren dhe shkrimi origjinal po zëvendësohen gjithnjë e më shumë nga kopjimi dhe përpunimi sipërfaqësor i materialeve të gatshme.
Pavarësisht vështirësive, Marku theksoi se mbështetja e talenteve të reja, vlerësimi i paanshëm dhe eksportimi i letërsisë shqipe janë rruga për t’i dhënë librit dhe autorëve shqiptarë vendin që meritojnë./dritare.net
