Studim/Me dietë dhe sport, gjysma e të rinjve me diabet ia dolën pa ilaçe!
Friday 6 November 2026, 14:02
Dritare.net
Diabeti i tipit 2 prek rreth 38 milionë amerikanë dhe po diagnostikohet gjithnjë e më shpesh te të rriturit e rinj. Pa trajtim, këta pacientë rrezikojnë për dekada të tëra sëmundje të zemrës, dështim të veshkave dhe ndërlikime të tjera. Një studim i ri tregon se te të rinjtë sëmundja mund të vihet në remision me humbje intensive të peshës dhe ushtrime të strukturuara.
Studimi u botua më 1 tetor në revistën shkencore “The Lancet Regional Health – Americas”. Në të morën pjesë 96 të rritur të moshës 18 deri në 45 vjeç me obezitet, të cilët ishin diagnostikuar me diabet të tipit 2 brenda gjashtë viteve të fundit. Mosha mesatare e tyre ishte rreth 38 vjeç dhe mesatarisht jetonin me diabet prej pak më shumë se dy vjetësh. Kërkimi u zhvillua në Kanada dhe në Mbretërinë e Bashkuar.
54% kundrejt 4%
Pjesëmarrësit u ndanë rastësisht në dy grupe. Njëri grup ndoqi një program intensiv diete dhe ushtrimesh, ndërsa tjetri vazhdoi trajtimin e zakonshëm te mjeku i vet. Pas gjashtë muajsh, 54% e atyre në programin intensiv arritën remisionin e diabetit. Në grupin tjetër kjo ndodhi vetëm te 4% e pacientëve.
Remision do të thotë që niveli i hemoglobinës A1c ra nën 6.5% dhe qëndroi aty për të paktën tre muaj pa ilaçe për uljen e sheqerit. A1c tregon nivelin mesatar të sheqerit në gjak gjatë një periudhe kohore dhe 6.5% është pragu mbi të cilin diagnostikohet diabeti.
Pjesëmarrësit e programit humbën rreth 7.5 kilogramë më shumë se grupi tjetër. Atyre iu ul edhe ritmi i zemrës në qetësi dhe iu përmirësua qëndrueshmëria fizike. Humbën shumë dhjamë pa humbur dukshëm më shumë muskuj se grupi tjetër. Forca e kapjes së dorës iu rrit me rreth 8%.
Si funksionoi programi
Gjatë 12 javëve të para, pjesëmarrësit hëngrën vetëm 800 deri në 900 kalori në ditë nën mbikëqyrje mjekësore. Dy javët e para konsumuan vetëm zëvendësues vaktesh. Më pas shtuan një vakt të zakonshëm në ditë, pa e kaluar kufirin e kalorive. Nga java e tretë bënin dy seanca ushtrimesh të mbikëqyrura në javë, me aktivitet aerobik dhe stërvitje me pesha ose me makineri. Bënin edhe një seancë të tretë aerobike në javë vetë.
Në 12 javët e fundit u kthyen gradualisht te ushqimi i zakonshëm, me qëllim që të mos e rifitonin peshën. Vazhduan të stërviteshin dhe kishin mbështetje nga dietologë dhe specialistë të ushtrimeve. Mjekët ua ndiqnin sheqerin dhe tensionin gjatë gjithë kohës dhe ua rregullonin ilaçet sipas nevojës.
Pse ka rëndësi stërvitja e forcës
Dr. Leana Wen, mjeke urgjence dhe profesoreshë e asociuar klinike në Universitetin George Washington, i tha CNN-së se muskujt luajnë rol të madh në rregullimin e sheqerit në gjak. Pas ngrënies, insulina e çon glukozën nga gjaku në qelizat e muskujve. Te njerëzit me diabet të tipit 2 ky proces punon më dobët për shkak të rezistencës ndaj insulinës. Sipas saj, ushtrimet i ndihmojnë muskujt ta thithin më mirë glukozën. Stërvitja e forcës gjithashtu i ruan muskujt kur njeriu humb shumë peshë shpejt.
Wen thotë se diabeti i hershëm, ai që diagnostikohet deri në moshën 45 vjeç, zakonisht përparon më shpejt dhe sjell më shumë ndërlikime. Dikush që diagnostikohet në moshën 30 vjeç mund të jetojë me sëmundjen për dekada. Gjatë kësaj kohe sheqeri i lartë mund të dëmtojë enët e gjakut, nervat, veshkat dhe sytë.
Paralajmërimet e ekspertes
Wen paralajmëron se programi ishte shumë i rëndë. Vetëm 40% e pjesëmarrësve i përmbushën plotësisht kriteret e programit. Studimi u krye në qendra të specializuara, me mjekë dhe dietologë në dispozicion. Nuk dihet nëse të njëjtat rezultate mund të arrihen në kujdesin e zakonshëm mjekësor.
Sipas saj, një dietë me kaq pak kalori nuk duhet provuar kurrë pa mbikëqyrje të ngushtë mjekësore. Te njerëzit që marrin insulinë ose ilaçe të quajtura sulfonilurea, sheqeri mund të bjerë në nivele të rrezikshme. Ajo këshillon që pacienti të flasë së pari me mjekun nëse remisioni është një objektiv realist për të.
Wen thotë se edhe një qasje më e butë mund të sjellë përmirësime të mëdha. Mund të punohet me një dietolog për të pakësuar pijet me sheqer dhe karbohidratet e rafinuara, duke ngrënë më shumë perime dhe ushqime me fibra dhe proteina. Rekomandohen 150 minuta ushtrime aerobike të moderuara në javë, plus stërvitje force të paktën dy herë në javë. Sipas saj, këto ndryshime mund ta ngadalësojnë sëmundjen dhe të parandalojnë ndërlikimet, edhe nëse nuk sjellin remision.
Studimi ishte i vogël dhe përfshiu vetëm të rinj me obezitet që ishin diagnostikuar së fundmi. U përjashtuan pacientët që merrnin insulinë dhe ata me sëmundje të zemrës ose sëmundje të rënda të veshkave. Prandaj rezultatet nuk vlejnë domosdoshmërisht për të moshuarit ose për ata që kanë dekada me diabet.
Nuk pati asnjë grup që ndoqi vetëm dietën pa ushtrime. Kështu nuk dihet sa ndikuan ushtrimet në rezultat. Gjithashtu, grupi i programit pati shumë më tepër kujdes nga profesionistët e shëndetit, gjë që mund të ketë ndikuar në rezultate.
Pacientët u ndoqën vetëm për gjashtë muaj. Wen thekson se remisioni nuk do të thotë që diabeti është shëruar përgjithmonë. Sheqeri mund të rritet sërish, sidomos nëse pacienti e rifiton peshën. Duhen studime më të gjata për të parë sa njerëz e ruajnë remisionin me vite.
Burimi: CNN
