Arritje historike në mjekësi, veshka e derrit mban pacientin 9 muaj larg dializës!
Friday 4 September 2026, 15:03
Dritare.net
Një veshkë derri e modifikuar gjenetikisht ka arritur ta mbajë një pacient larg dializës për 271 ditë, duke shërbyer si një “urë” deri në sigurimin e një organi njerëzor. Rasti shënon një arritje të rëndësishme në fushën e transplanteve ndërmjet specieve të ndryshme.
Pacienti është Tim Andrews nga New Hampshire në SHBA, i cili vuante nga insuficienca e rëndë e veshkave për shkak të diabetit të tipit 2. Përpara ndërhyrjes, ai kishte kryer hemodializë për më shumë se dy vjet dhe nuk kishte një dhurues të gjallë të përshtatshëm.
Për shkak të grupit të tij të gjakut, pritja për një veshkë nga një dhurues i vdekur mund të zgjaste më shumë se pesë vjet. Në këto kushte, mjekët vendosën t’i transplantonin një veshkë derri të modifikuar gjenetikisht.
Ndërhyrja u krye më 25 janar 2025 në Massachusetts General Hospital në Boston. Veshka e transplantuar kishte 69 modifikime gjenomike, të realizuara për ta bërë organin më të përshtatshëm për organizmin e njeriut, për të zvogëluar rrezikun e refuzimit nga sistemi imunitar dhe për të kufizuar mundësinë e transmetimit të viruseve nga kafsha.
Sipas mjekëve, organi filloi të funksiononte menjëherë dhe Andrews mundi ta ndërpriste dializën. Ai jetoi me veshkën e derrit për 271 ditë, duke vendosur një rekord për funksionimin e një organi të tillë te një pacient i gjallë.
Rreth gjashtë muaj pas transplantit, në enët e gjakut të veshkës nisën të shfaqeshin dëmtime dhe inflamacion. Funksioni i organit u dobësua gradualisht, ndaj veshka u hoq në tetor 2025 dhe pacienti iu rikthye përkohësisht dializës.
Në janar 2026, Andrews mori një veshkë njerëzore nga një dhurues i vdekur. Organi i ri filloi të funksiononte menjëherë dhe analizat nuk zbuluan antitrupa që mund ta pengonin trupin e tij ta pranonte transplantin njerëzor. Gjithashtu, nuk u konstatuan infeksione të transmetuara nga derri.
Ky është rasti i parë i dokumentuar në të cilin një veshkë derri ka shërbyer me sukses si zgjidhje e përkohshme deri në kryerjen e transplantit me një organ njerëzor.
Studiuesit vlerësojnë se organet e kafshëve të modifikuara gjenetikisht mund të ndihmojnë në përballimin e mungesës së dhuruesve. Megjithatë, procedura vazhdon të jetë eksperimentale dhe kërkon studime të mëtejshme për sigurinë dhe funksionimin afatgjatë të organeve.
Rasti është publikuar në revistën shkencore “The Lancet” dhe është bërë publik më 3 shtator 2026.
