A mund të parandalohet Alzheimeri? Nis testimi i ilaçit
Saturday 5 September 2026, 19:07
Dritare.net
Njerëz pa probleme me kujtesën do t’i nënshtrohen një trajtimi eksperimental për Alzheimerin, në kuadër të një studimi që synon të zbulojë nëse sëmundja mund të parandalohet përpara shfaqjes së simptomave të demencës.
Persona të shëndetshëm të moshës së mesme, të cilët konsiderohen se kanë një rrezik më të lartë për zhvillimin e Alzheimerit, do të mund të marrin pjesë në këtë provë klinike. Studimi po zhvillohet nga një fondacion i Shërbimit Kombëtar të Shëndetësisë në Britani, NHS, si pjesë e një prove ndërkombëtare që synon parandalimin e demencës.
Pjesëmarrësit e parë evropianë në këtë studim, i cili synon të përfshijë rreth 1.600 persona nga e gjithë bota, të moshës 55 deri në 80 vjeç, do të ekzaminohen të hënën nga Surrey and Borders Partnership NHS Foundation Trust.
Pjesëmarrësit nga e gjithë Britania do të kontrollohen fillimisht për t’u siguruar se nuk kanë probleme me kujtesën. Më pas do t’u bëhet një analizë gjaku për të vlerësuar nëse kanë nivele të p-tau217, një biomarker që mund të parashikojë rënien e aftësive njohëse dhe zhvillimin e Alzheimerit.
Studimet e mëparshme kanë treguar se personat me nivelet më të larta të p-tau217 kishin një probabilitet të vlerësuar prej 78% për të zhvilluar dëmtime të aftësive njohëse brenda 10 viteve.
Kërkimet kanë treguar gjithashtu se analizat e gjakut që matin p-tau217 mund të identifikojnë sëmundjen e Alzheimerit me një saktësi deri në 95%.
Studimi i fazës së tretë, i quajtur PrevenTRON, do të shqyrtojë nëse një ilaç i ri, trontinemab, mund të parandalojë zhvillimin e demencës te personat që kanë nivele të larta të p-tau217 dhe që plotësojnë kriteret e studimit.
Trontinemab është zhvilluar nga kompania farmaceutike zvicerane Roche. Ilaçi vepron duke sulmuar pllakat amiloide, një proteinë toksike që grumbullohet në tru dhe dëmton qelizat e trurit, duke ngadalësuar funksionimin e tyre dhe përfundimisht duke shkaktuar vdekjen e tyre.
Ilaçi është cilësuar si një zhvillim novator pasi kërkimet e hershme treguan se ai eliminoi pllakat amiloide te nëntë në dhjetë persona me Alzheimer në fazat e hershme ose me dëmtime të lehta të funksioneve njohëse, brenda 28 javësh. Kjo do të thotë se një prej karakteristikave kryesore të sëmundjes së Alzheimerit u eliminua.
Profesori Ramin Nilforooshan, psikiatër konsulent dhe studiuesi kryesor i studimit PrevenTRON, tha se studimi tregon se kërkimi shkencor po e zhvendos fokusin nga trajtimi drejt parandalimit.
“Për dekada, kërkimi është përqendruar në trajtimin e sëmundjes së Alzheimerit pasi shfaqen simptomat. PrevenTRON trajton një pyetje tjetër: nëse mund të ndërhyjmë më herët, përpara se simptomat të shfaqen”, tha ai.
Sipas tij, përmes kërkimeve dhe provave klinike si PrevenTRON, ekziston potenciali për të ndihmuar miliona njerëz të prekur nga Alzheimeri.
Megjithatë, ai theksoi se trajtimi është ende eksperimental.
“Unë nuk po them se ky studim është një mrekulli. Ky është një ilaç në fazën e kërkimit. Duhet të presim dhe të shohim nëse do të funksionojë apo jo”, u shpreh ai.
Deri në fund të vitit pritet që në studim të marrin pjesë të paktën 15 spitale dhe klinika në të gjithë Britaninë, ndërsa rekrutimi i pjesëmarrësve po drejtohet nga Surrey and Borders Partnership Trust.
Studimi pritet të zgjasë katër deri në gjashtë vjet. Pjesëmarrësit do të ndahen në mënyrë të rastësishme në dy grupe: njëri do të marrë trontinemab, ndërsa tjetri një placebo. Më pas ata do të monitorohen për të parë se sa shpejt shfaqen shenjat e mundshme të demencës.
Sipas të dhënave të përmendura në studim, sëmundja e Alzheimerit mendohet se fillon të zhvillohet në tru deri në 10 vjet përpara se njerëzit zakonisht të kërkojnë trajtim për problemet me kujtesën.
Alzheimeri prek rreth një në 14 persona mbi moshën 65 vjeç dhe rreth një në gjashtë persona mbi moshën 80 vjeç./L.F-dritare.net
