SHBA dhe Danimarka arrijnë marrëveshje për sigurinë e Groenlandës pas kërcënimeve të Trump
Saturday 19 September 2026, 08:08
Dritare.net
Shtetet e Bashkuara dhe Danimarka kanë njoftuar një marrëveshje të re për sigurinë e Groenlandës, duke synuar t’i japin fund një përplasjeje diplomatike të shkaktuar nga kërcënimet e presidentit amerikan Donald Trump për marrjen e territorit me forcë.
Trump deklaroi se marrëveshja i jep SHBA-së “kontroll të përhershëm mbi sigurinë” e Groenlandës dhe mundësinë për të ndërmarrë masat e nevojshme për mbrojtjen e saj. Ai tha gjithashtu se marrëveshja nuk do t’i kushtojë SHBA-së dhe se vendet kundërshtare nuk do të lejohen të kenë prani ushtarake apo të kryejnë investime të ndjeshme në territor pa miratimin amerikan.
Kryeministrja daneze Mette Frederiksen tha se marrëveshja forcon sigurinë në Arktik dhe Atlantikun e Veriut, ndërsa respekton sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës, si dhe të drejtën e popullit të Groenlandës për vetëvendosje.
Marrëveshja pritet të nënshkruhet në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara dhe ende duhet të kalojë procedurat parlamentare për të hyrë në fuqi.
Sipas një zyrtari amerikan të Departamentit të Shtetit, marrëveshja parashikon të drejtë të përhershme për SHBA-në për akses, bazim dhe fluturime mbi Groenlandë. Ajo do t’i lejonte gjithashtu SHBA-së të ndërtonte struktura të reja ushtarake pa miratim shtesë nga Groenlanda apo Danimarka.
Marrëveshja synon gjithashtu të pengojë vende jashtë NATO-s, veçanërisht Rusinë dhe Kinën, të ndërtojnë baza ushtarake ose të kryejnë investime në sektorë të ndjeshëm të Groenlandës.
Megjithatë, teksti i plotë i marrëveshjes nuk është bërë ende publik, ndaj mbetet e paqartë se sa ndryshon ajo nga marrëveshjet ekzistuese. SHBA-ja ka tashmë një prani ushtarake në Groenlandë përmes bazës Pituffik, ku ndodhen më shumë se 100 personel amerikanë.
Groenlanda, një territor gjysmë-autonom i Mbretërisë së Danimarkës, ka rëndësi strategjike për shkak të pozicionit të saj në Arktik dhe rezervave të mëdha të mineraleve të rralla, të cilat përdoren në teknologji të avancuara, automjete elektrike dhe pajisje elektronike./L.F-dritare.net
