Na ndiqni edhe në

Shqip

Roland Bimo: Kosova rrezikohet, shqiptarët duhet të ndryshojnë qasjen ndaj ndërkombëtarëve

Ish-ambasadori Roland Bimo, i ftuar në emisionin “Shqip” nga Dritan Hila në DritareTV, bëri një analizë të gjatë për situatën e krijuar pas vendimit të Gjykatës Speciale ndaj ish-krerëve të UÇK-së, të ardhmen e Kosovës dhe ndryshimet e mëdha gjeopolitike që, sipas tij, kërkojnë një qasje të re nga Shqipëria dhe Kosova.

Bimo tha se nuk ishte i befasuar nga dënimi, duke kujtuar se muaj më parë kishte parashikuar se procesi do të përfundonte me dënime. Sipas tij, mbi Gjykatën ishte krijuar një trysni e madhe për shkak të viteve të hetimeve, parave të shpenzuara dhe investimit institucional e politik që ishte bërë në këtë proces. Ai e cilësoi vendimin të padrejtë dhe vuri në pikëpyetje lidhjen e drejtpërdrejtë mes ish-drejtuesve të UÇK-së dhe krimeve për të cilat ata u dënuan.

Një nga argumentet kryesore të Bimos ishte se UÇK-ja nuk funksiononte si një ushtri klasike me një zinxhir të konsoliduar komandimi. Ai iu referua edhe dëshmive të ish-zyrtarëve të lartë amerikanë Wesley Clark, James Rubin dhe Christopher Hill, si dhe juristit Paul Williams, duke argumentuar se këto dëshmi, sipas tij, nuk janë reflektuar siç duhet në vendimmarrjen e Gjykatës.

Bimo kritikoi edhe mënyrën se si Shqipëria dhe Kosova janë sjellë ndër vite ndaj faktorit ndërkombëtar. Sipas tij, politika shqiptare ka treguar “naivitet” duke besuar se mbështetja e partnerëve ndërkombëtarë është e pakushtëzuar. Ai tha se shtetet veprojnë mbi bazën e interesave të tyre dhe se shqiptarët duhet të ndërtojnë një politikë të jashtme që mbështetet më shumë te interesat kombëtare dhe më pak te pritshmëria se problemet do t'i zgjidhin të tjerët.

Në këtë kuadër, ish-ambasadori kritikoi edhe institucionet e Kosovës për mungesë proaktiviteti gjatë viteve të funksionimit të Gjykatës Speciale. Sipas tij, Kosova duhej të kishte punuar që prej vitit 2015 për të identifikuar përgjegjësit konkretë të krimeve dhe për të krijuar një bazë provash që mund të përdorej nga mbrojtja. Bimo pretendoi gjithashtu se Gjykata ka vepruar në mënyrë selektive në trajtimin e materialeve që i janë paraqitur.

Ai u ndal gjatë edhe te pasojat që vendimi mund të ketë për vetë Kosovën. Bimo tha se mënyra se si procesi po interpretohet ndërkombëtarisht rrezikon, sipas tij, të ushqejë narrativën serbe për kriminalizimin e UÇK-së dhe, për rrjedhojë, të dëmtojë perceptimin për procesin që çoi në krijimin e shtetit të Kosovës.

I pyetur drejtpërdrejt nga Dritan Hila nëse Kosova rrezikohet në situatën e re, Bimo u përgjigj se “rrezikohet shumë”. Ai argumentoi se Kosova vazhdon të ketë një sovranitet të cunguar për sa kohë nuk është anëtare e Kombeve të Bashkuara dhe se zhvillimet e fundit mund ta dobësojnë më tej pozicionin e saj ndërkombëtar.

Sipas tij, përgjigjja duhet të jetë një koordinim shumë më i fortë mes Kosovës dhe Shqipërisë, i mbështetur edhe nga faktori shqiptar në rajon dhe veçanërisht nga diaspora në Shtetet e Bashkuara. Bimo kërkoi një lobim të organizuar në Uashington, duke argumentuar se shqiptarët duhet të punojnë për ta rikthyer më fuqishëm vëmendjen amerikane te Kosova dhe Ballkani.

Ai shkoi më tej duke argumentuar se Gjykata Speciale është kthyer në një burim tensionesh dhe destabilizimi dhe se duhet të kërkohet zhbërja e saj. Megjithatë, Bimo bëri thirrje që reagimi të jetë politik dhe institucional, jo përmes incidenteve apo përplasjeve. Duke komentuar episodet në Hagë, ai kërkoi “maturi”, “zgjuarsi” dhe një mobilizim serioz të faktorit politik shqiptar në Shqipëri dhe Kosovë.

Në analizën e tij, Bimo u ndal edhe te marrëdhëniet me Bashkimin Evropian dhe Shtetet e Bashkuara. Ai tha se shqiptarët duhet të kuptojnë se bota ka ndryshuar dhe se marrëdhëniet ndërkombëtare nuk mund të shihen më përmes idesë se Amerika dhe Evropa do të mbrojnë automatikisht çdo interes shqiptar. Për Bimon, shtetet shqiptare duhet të forcojnë institucionet, kapacitetet e tyre mbrojtëse dhe aftësinë për të ndërtuar aleanca mbi interesa konkrete.

Ish-ambasadori tha se zhgënjimi që po krijohet te shqiptarët ndaj faktorit ndërkombëtar nuk duhet të kthehet në fatalizëm, por në energji për organizim dhe forcim të brendshëm. Sipas tij, shqiptarëve nuk u mungojnë kapacitetet individuale, por një sistem që t'i bashkojë dhe t'i kanalizojë këto energji drejt interesave të përbashkëta.

“Shpresoj që kjo të mos kthehet në fatalitet, por të kthehet në burim energjie për të reaguar në mënyrë pozitive”, u shpreh Bimo, duke theksuar se Shqipëria dhe Kosova duhet të dalin nga ajo që ai e konsideron varësi nga miratimi ndërkombëtar dhe të ndërtojnë një politikë më të organizuar e më të orientuar nga interesat e tyre.

Në përfundim, mesazhi kryesor i Bimos ishte se pas vendimit të Gjykatës Speciale çështja nuk lidhet vetëm me fatin personal të ish-krerëve të UÇK-së. Sipas tij, në lojë është pozicioni i Kosovës, raporti i shqiptarëve me Serbinë, marrëdhënia me Evropën dhe SHBA-në dhe aftësia e Shqipërisë e Kosovës për të mbrojtur interesat e tyre në një rend ndërkombëtar që po ndryshon. Pa një reagim të koordinuar të qeverive të Kosovës dhe Shqipërisë, veçanërisht në raport me SHBA-në, Bimo paralajmëroi se pasojat mund të jenë të mëdha, “sidomos për Kosovën”./dritare.net