Serbia voton mes revoltës studentore dhe pushtetit 14-vjeçar të Vuçiçit
Sunday 25 October 2026, 09:09
Dritare.net
Serbia voton këtë të diel në zgjedhjet e parakohshme parlamentare, të cilat konsiderohen si sfida më e fortë politike për Aleksandar Vuçiçin në vitet e fundit. Përballë partisë në pushtet, Partisë Progresive Serbe (SNS), qëndron një lëvizje e studentëve, e cila prej gati dy vitesh ka mobilizuar mijëra qytetarë në protesta kundër korrupsionit dhe qeverisjes.
Lëvizja “Lista Studentore- Studentët Fitojnë” synon të shndërrojë revoltën e rrugës në një fitore elektorale, duke sfiduar dominimin 14-vjeçar të partisë së Vuçiçit. Në garë janë 18 lista zgjedhore, ndërsa qytetarët do të zgjedhin përbërjen e re të parlamentit me 250 vende.
Zgjedhjet zhvillohen në një klimë të tensionuar politike, me sondazhe që japin rezultate të ndryshme dhe me shqetësime për parregullsi, presion ndaj votuesve dhe mundësi për përplasje pas shpalljes së rezultateve.
Si nisi revolta që tronditi Serbinë?
Protestat studentore nisën pas tragjedisë së 1 nëntorit 2024, kur një strehë betoni në stacionin hekurudhor të Novi Sadit u shemb, duke shkaktuar vdekjen e 16 personave. Ngjarja shkaktoi zemërim të madh në opinionin publik. Studentët dhe qytetarët fajësuan korrupsionin, neglizhencën dhe problemet me punimet e rikonstruksionit, duke kërkuar transparencë dhe përgjegjësi për tragjedinë.
Fillimisht, studentët organizuan protesta dhe bllokime rrugësh në shenjë homazhi për viktimat. Por lëvizja u përhap me shpejtësi në të gjithë vendin, duke u shndërruar në një nga mobilizimet më të mëdha qytetare në historinë e fundit të Serbisë. Një prej momenteve që përshpejtoi përhapjen e protestave ishte sulmi ndaj studentëve nga persona të lidhur me partinë në pushtet, gjatë një tubimi në Beograd.
Dy vite protesta kundër korrupsionit dhe pushtetit
Për gati dy vite, studentët kanë vijuar protestat, duke kërkuar publikimin e dokumentacionit të plotë për tragjedinë në Novi Sad, hetime të pavarura dhe përgjegjësi për personat e përfshirë. Lëvizja është dalluar për mënyrën e organizimit. Studentët janë distancuar nga partitë tradicionale opozitare dhe kanë shmangur një drejtues të vetëm, duke marrë vendime përmes asambleve dhe mbledhjeve kolektive. Protestat kanë tërhequr mbështetjen e një pjese të madhe të shoqërisë, përfshirë pedagogë, punonjës, fermerë dhe qytetarë që më parë nuk ishin përfshirë në politikë. Kërkesat e tyre janë zgjeruar përtej tragjedisë së Novi Sadit, duke përfshirë luftën kundër korrupsionit, përmirësimin e arsimit, forcimin e institucioneve dhe rikthimin e demokracisë.
Lëvizja ka akuzuar gjithashtu qeverinë për kontrollin e medias dhe për përdorimin e institucioneve shtetërore.
Vuçiç largohet nga presidenca, por synon të ruajë pushtetin
Aleksandar Vuçiç, i cili ka dominuar politikën serbe për më shumë se një dekadë, dha dorëheqjen nga posti i presidentit muajin e kaluar, përpara përfundimit të mandatit të tij të dytë. Megjithatë, largimi nga presidenca nuk nënkupton tërheqjen nga politika. Vuçiç synon të vazhdojë të drejtojë vendin si kryeministër, nëse partia e tij fiton zgjedhjet parlamentare. Partia Progresive Serbe ka në favor të saj aparatin shtetëror dhe një ndikim të konsiderueshëm në mediat kombëtare. Nga ana tjetër, studentët kanë zhvilluar një fushatë të pazakontë, duke trokitur derë më derë dhe duke kërkuar mbështetje edhe në zonat rurale, ku partia e Vuçiçit ka tradicionalisht bazën e saj më të fortë.
Lista e studentëve përbëhet nga 250 kandidatë, kryesisht ekspertë, akademikë dhe profesionistë të fushave të ndryshme, të cilët synojnë të sjellin një alternativë të re në politikën serbe.
Gara e ngushtë, frikë për tensione pas zgjedhjeve
Sondazhet e publikuara përpara zgjedhjeve tregojnë një garë të ngushtë mes partisë së Vuçiçit dhe lëvizjes studentore. Megjithatë, rezultatet ndryshojnë ndjeshëm nga një sondazh në tjetrin.
Një prej shqetësimeve kryesore lidhet me pranimin e rezultatit nga palët. Në zgjedhjet e mëparshme në Serbi janë ngritur akuza për blerje votash, intimidim të votuesve dhe manipulime të procesit zgjedhor.
Për këtë arsye, studentët kanë paralajmëruar se do të angazhojnë një numër të madh vëzhguesish për të monitoruar votimin dhe numërimin e votave.
Rezultati pritet të përcaktojë jo vetëm përbërjen e parlamentit të ri, por edhe të ardhmen politike të Aleksandar Vuçiçit dhe të lëvizjes studentore, e cila pas dy vitesh protestash synon të marrë pushtetin përmes votës./dritare.net
