
Pas zbulimit të procesit të gjatë të prodhimit të kaçkavallit, gazetari dhe fotografi anglez Robert Hackman përjetoi edhe fazën e fundit të këtij udhëtimi gastronomik: shijimin e një prej produkteve më të veçanta të kësaj zone. Në restorantin Shpella e Vajzës, kaçkavalli u përgatit nga shefi Çlirim Hitaj, i cili e solli në tryezë përmes një recete tradicionale që nxori në pah shijen dhe vlerat e këtij produkti karakteristik të krahinës.
Djathi piqet ngadalë në zgarë, në temperaturë të ulët për rreth pesë minuta nga secila anë, ndërsa në vend të vajit përdoret yndyrë deleje, e cila ruan aromën natyrale dhe i jep produktit një shije të pasur. Rezultati është një kore e artë dhe krokante, me një brendësi të butë dhe të shkrirë.
Mësuam edhe dallimin mes kaçkavallit të prodhuar nga qumështi i lopës dhe atij të deles. Sipas mjeshtrave të zonës, qumështi i deles i jep djathit një aromë më të pasur, një teksturë më të butë dhe një shije më të thellë, çka e bën atë zgjedhjen më të vlerësuar për prodhimin e kaçkavallit tradicional.
Por historia e këtij produkti nuk përfundon në tryezë. Kaçkavalli është një nga djathërat më të njohur në Ballkan, ku çdo vend e konsideron pjesë të trashëgimisë së tij kulinare. Përtej pretendimeve, ai mbetet një simbol i përbashkët i rajonit, me rrënjë që lidhen me jetën e barinjve dhe traditën shumë shekullore të përpunimit të qumështit.
Përmes këtij reportazhi në Amantia, Robert Hackman sjell jo vetëm historinë e prodhimit të Kaçkavallit të Vajzës, por edhe rrëfimin e një tradite që ka mbijetuar ndër shekuj. Nga kullotat e deleve deri në tryezë, çdo fetë kaçkavalli mbart një histori pune, mjeshtërie dhe identiteti kulturor që vazhdon të ruhet me krenari në jug të Shqipërisë./E.P-dritare.net


