Një klikim mjafton. Teknologjia që zëvendësoi punëtorin në fermë
E Hënë 8 Qershor 2026, 10:10
Dritare.net
Në episodin e tretë të ciklit “Gjëja e Gjallë na Mban Gjallë”, gazetarja Rudina Xhunga sjell historinë e Petrit Ndrecës, sipërmarrësit që ka ndërtuar në Mamurras një nga fermat më moderne të mbarështimit të derrave në Shqipëri.
Inovacioni teknologjik po zëvendëson metodat tradicionale dhe po ripërcakton konceptin e punës në bujqësinë shqiptare. Për të kuptuar se sa larg ka shkuar ky zhvillim, mjafton të shikosh funksionimin e fabrikës më të re të ushqimit blegtoral në një nga fermat më të mëdha të derrave në vend. Kjo fabrikë, e cila ka kushtuar qindra mijëra euro dhe është importuar nga Danimarka, përfaqëson një kalim epokal nga puna e rëndë fizike te kontrolli dixhital dhe i automatizuar në distancë.
Procesi i ushqyerjes në këtë fermë fillon shumë larg kontaktit fizik. Fabrika përbëhet nga tre silosa të mëdhenj, secili me një kapacitet mbajtës prej rreth 150 tonësh, të cilët mbushen automatikisht me lëndë të parë organike: misër, grurë dhe elb. Sipërmarrësi Petrit Ndreca shpjegon me krenari se e gjithë kjo linjë komplekse mund të kontrollohet dhe programohet pa qenë nevoja e pranisë së punëtorëve në ambient. Përmes një telefoni të zgjuar dhe paneleve elektronike, sistemi vihet në punë sapo sensorët dallojnë se ushqimi në kapanonet e kafshëve ka përfunduar.
Makineritë tërheqin automatikisht sasinë e saktë të grurit, misrit apo elbit nga silosat e mëdhenj drejt një pastruesi, ku lënda e parë pastrohet dhe më pas kalon në një mulli të specializuar për bluarje. Formulimi i recetave është rreptësisht shkencor. Për çdo fazë të rritjes së derrave ka një recetë të veçantë. Për shembull, gicat e importuar nga Holanda dhe Danimarka vijnë me një peshë 25 kilogramësh. Për fazën nga 25 në 50 kilogramë ka një formulë specifike të ndarë, ndërsa nga 50 në 80 kilogramë përdoret një përzierje tjetër e pasuruar me sojë, vaj soje dhe mikroelementë kalciumi të importuara nga Austria falë distributorit Austria Praemix.
Çdo përbërës peshohet nga një peshore elektronike e integruar, përzihet dhe më pas transportohet direkt në stallat e kafshëve përmes një linje ajrore pneumatike.
Ky sistem ka një kapacitet përpunues prej 4 deri në 5 tonë në orë. Ndikimi ekonomik dhe operacional i këtij investimi është kolosal. Ai jo vetëm që shkurton kostot e fuqisë punëtore njerëzore, por garanton një cilësi absolute, të pandryshueshme dhe një dozim të saktë të elementëve ushqyes për rritjen optimale të tufës. Për më tepër, biznesi synon një qasje të ciklit të mbyllur; rreth 3000 metra kub pleh organik që grumbullohet në gropat e mëdha përdoret për të fertilizuar parcelat ku vetë ferma kultivon misër dhe grurë.
