Na ndiqni edhe në

Ngjarjet e Ditës

Gara e ngushtë në Izrael, Netanyahu dhe Eisenkot luftojnë për pushtetin

Gara e ngushtë në Izrael, Netanyahu dhe Eisenkot luftojnë

Izraelitët votojnë në zgjedhje vendimtare për të ardhmen politike të vendit, ndërsa pjesëmarrja në votime ka arritur nivelin më të lartë në dekada. Sondazhet e fundit tregojnë një garë të ngushtë mes kryeministrit aktual Benjamin Netanyahu dhe ish-shefit të ushtrisë, Gadi Eisenkot.

Pjesëmarrja në zgjedhjet parlamentare në Izrael ka arritur nivelin më të lartë që nga viti 1977, në një proces që shihet si një nga më të rëndësishmit në historinë e vendit. Megjithatë, sipas sondazheve të publikuara të premten, asnjëri prej dy blloqeve kryesore politike nuk pritet të sigurojë 61 vendet e nevojshme në parlament për të formuar një qeveri me shumicë.

Gara për pushtetin zhvillohet kryesisht mes Benjamin Netanyahu, i cili synon të qëndrojë në krye të qeverisë, dhe Gadi Eisenkot, drejtues i partisë së re Yashar dhe figura kryesore e kampit opozitar që kërkon largimin e kryeministrit.

Fushata është dominuar nga çështjet e sigurisë kombëtare, gjendja e demokracisë dhe përgjegjësia politike për dështimin e sigurisë që parapriu sulmet e Hamasit më 7 tetor 2023. Gjatë këtyre sulmeve, rreth 1,200 persona u vranë dhe 251 të tjerë u morën peng dhe u dërguan në Gaza, sipas të dhënave të cituara në raportim.

Opozita kërkon krijimin e një komisioni të pavarur hetimor për të shqyrtuar dështimet që lejuan sulmet, ndërsa Netanyahu ka kundërshtuar një hetim të tillë, duke argumentuar se ai do të ishte i njëanshëm kundër tij. Kryeministri, i cili përballet gjithashtu me një proces gjyqësor për akuza korrupsioni që i mohon, e ka orientuar fushatën te rezultatet që pretendon se ka arritur në fushën e sigurisë dhe te marrëdhëniet e tij me presidentin amerikan Donald Trump.

Një tjetër çështje e rëndësishme është shërbimi ushtarak i hebrenjve ultraortodoksë. Qeveria e Netanyahut është kritikuar për moszbatimin e vendimit të Gjykatës së Lartë që kërkon rekrutimin e burrave ultraortodoksë që ndjekin studime fetare me kohë të plotë. Çështja ka shkaktuar përplasje të forta politike, veçanërisht në një periudhë kur mijëra izraelitë janë thirrur të shërbejnë në ushtri.

Në politikën e jashtme, lufta në Gaza dhe marrëdhëniet e tensionuara të Izraelit me një pjesë të aleatëve ndërkombëtarë mbeten pjesë e rëndësishme e debatit. Eisenkot mban një qëndrim të ngjashëm me Netanyahun për objektivin e largimit të Hamasit nga pushteti në Gaza, ndërsa për Bregun Perëndimor mbështet në përgjithësi vendbanimet izraelite, por kërkon masa kundër kolonëve ekstremistë që kryejnë sulme ndaj palestinezëve.

Sistemi zgjedhor proporcional i Izraelit e bën formimin e qeverisë të varur nga marrëveshjet mes partive. Netanyahu synon të ruajë aleancën me partitë e ekstremit të djathtë dhe ato ultraortodokse, ndërsa Eisenkot mbështetet te një bllok opozitar ku bëjnë pjesë edhe figura me qëndrime të ndryshme ideologjike, por të bashkuara nga synimi për të ndryshuar qeverisjen.

Partitë arabe, që përfaqësojnë një pjesë të rëndësishme të elektoratit, mund të ndikojnë në rezultatin përfundimtar, megjithëse shumica e partive kryesore hebraike kanë përjashtuar bashkëpunimin me to.

Sipas raportimit, qendrat e votimit do të mbyllen në orën 22:00 sipas orës lokale, kur pritet të publikohen sondazhet në dalje të votuesve. Megjithatë, rezultati përfundimtar mund të vonohet, pasi një pjesë e votave të ushtarëve dhe rezervistëve do të nisë të numërohet të mërkurën.

Rreziku i bllokimit politik mbetet një nga skenarët kryesorë. Nëse asnjë kamp nuk arrin të sigurojë shumicën dhe palët nuk gjejnë gjuhën e përbashkët për një koalicion, Izraeli mund të përballet me një periudhë të gjatë negociatash ose me zgjedhje të reja. Mes viteve 2019 dhe 2022, vendi zhvilloi pesë palë zgjedhje për shkak të vështirësive të përsëritura në formimin e qeverive.