Si e përmbysi Lula garën në Brazil? Sekreti i ushtrisë që formoi në WhatsApp
Monday 26 October 2026, 21:09
Dritare.net
Marrë nga BBC
Fushata digjitale, videot dhe mobilizimi i mbështetësve u kthyen në armë të rëndësishme për presidentin e majtë, Luiz Inácio Lula da Silva, në garën e tij për rizgjedhje. Një kanal në WhatsApp, i krijuar për të mbështetur fushatën e rizgjedhjes së Luiz Inácio Lula da Silvës, po vlerësohet nga aleatët e presidentit si një nga faktorët që ndihmuan në përmbysjen e rezultatit në një nga garat më të papritura të politikës braziliane të viteve të fundit. Presidenti i majtë i Brazilit kishte mbetur pas rivalit të tij të djathtë, Flávio Bolsonaro, por arriti ta përmbyste prirjen e garës brenda vetëm tri javësh.
“Ushtria e Lulës” dhe 10,8 milionë ndjekësit
Në një moment kur shumëkush dyshonte se Lula mund ta përmbyste rezultatin, u shfaq kanali në WhatsApp i quajtur “Ushtria e Lula-s”, i cili u rrit me shpejtësi, duke arritur në 10,8 milionë ndjekës. Operacioni drejtohej nga deputeti André Janones, i cili u bënte thirrje mbështetësve të shpërndanin video, të promovonin etiketa në rrjetet sociale dhe të bindnin votues të rinj t’i bashkoheshin fushatës. Rritja e jashtëzakonshme e kanalit mes dy raundeve të zgjedhjeve ishte veçanërisht domethënëse, sepse dukej se po përmbyste një pabarazi të kahershme në politikën braziliane.
Për vite me radhë, konservatorët e rreshtuar pas ish-presidentit Jair Bolsonaro konsideroheshin si forca dominuese në mobilizimin politik në internet, veçanërisht në platforma si WhatsApp dhe Telegram.
Shfaqja e “Ushtrisë së Lula-s” u dha shumë mbështetësve të së majtës përshtypjen se më në fund kishin gjetur një mënyrë për të konkurruar në arenën digjitale. Rëndësia e këtij ndryshimi lidhej edhe me faktin se rrjetet sociale kishin luajtur rol qendror në politikën braziliane që prej fitores së Jair Bolsonaros në vitin 2018, kur rrjetet e komunikimit në WhatsApp u bënë një element përcaktues i fushatave elektorale.
Mesazhet e “Ushtrisë së Lula-s” shpesh përmbanin modele të gatshme, të cilat ndjekësit mund t’i shpërndanin te miqtë dhe familjarët. Çdo mesazh u caktonte mbështetësve një detyrë konkrete për të rritur dukshmërinë e Lula-s në rrjetet sociale. Janones u kërkonte shpesh “trupave” të tij të bënin një video të fushatës të shpërndahej masivisht ose të ndihmonin që një hashtag i ri të bëhej viral.
“Djema, urgjent!”, “Mos shkoni ende të flini”, “Pa ushqim para përfundimit të misionit!” dhe “Kam edhe një detyrë para se të liroheni” ishin disa nga udhëzimet që ai u dërgonte mbështetësve.
Një ditë para zgjedhjeve, deputeti organizoi edhe një transmetim të drejtpërdrejtë 24-orësh, të cilin e quajti “transmetimi i përmbysjes”, edhe pse sondazhet vazhdonin të sugjeronin një fitore të Bolsonaros.
Taktika funksionoi, pavarësisht shqetësimeve të disa anëtarëve të Partisë së Punëtorëve se stili shpesh konfrontues i Janones në rrjetet sociale mund të dëmtonte imazhin më të moderuar që ata synonin të ndërtonin për Lulën. Në fjalimin e fitores, Lula iu referua Janones si “gjenerali ynë” dhe e falënderoi për “ngritjen e moralit të trupave tona çdo ditë”.
Sa ndikuan rrjetet sociale në përmbysjen e rezultatit?
Megjithatë, matja e ndikimit të mobilizimit në internet mbi rezultatin e zgjedhjeve është një çështje e vështirë. Ndërsa aleatët e Lula-s ia atribuojnë “Ushtrisë së Lula-s” një pjesë të meritës për përmbysjen e garës, shkencëtarët politikë paralajmërojnë se është e pamundur të përcaktohet se sa vota, nëse pati të tilla, u ndikuan drejtpërdrejt nga fushata në WhatsApp.
Shkencëtarja politike Denilde Holzhacker vlerëson se një rol kyç luajti ndryshimi i strategjisë së fushatës së Lula-s. Sipas saj, kandidati i Partisë së Punëtorëve nuk u mbështet vetëm te angazhimi në internet, por arriti ta lidhte komunikimin digjital me mobilizimin e drejtpërdrejtë të qytetarëve në terren. Holzhacker shpjegon se fushata intensifikoi punën në nivel lokal dhe përshtati mesazhet e saj, duke lidhur një fitore të Bolsonaros me shqetësimet për ndryshime të mundshme në programet sociale dhe humbjen e të drejtave.
“Ishte meritë e Lula-s që e kuptoi dobësinë e vet dhe e ndryshoi plotësisht stilin e tij”, shprehet ajo. “Ndërsa Janones arriti të bënte diçka që ishte dukur e paimagjinueshme për të majtën braziliane: të dominonte rrjetet sociale.”
Në të kundërt, Holzhacker argumenton se Flávio Bolsonaro hyri në raundin e dytë tepër i bindur për fitoren dhe nuk arriti t’ua përcillte mesazhin e tij mbështetësve me të njëjtën efektivitet.
Edhe sociologia dhe shkencëtarja politike Mayra Goulart, profesoreshë në Universitetin Federal të Rio de Zhaneiros, paralajmëron se përmbysja e rezultatit nga Lula nuk mund t’u atribuohet vetëm rrjeteve sociale.
“Bëhej fjalë për një kombinim të rrjeteve sociale dhe mobilizimit në terren”, thotë ajo. “Angazhimi në jetën reale mundësoi një mobilizim që ndihmoi në uljen e abstenimit dhe bindjen e votuesve të pavendosur.”
Sipas Goulart, mbështetësit e Lula-s arritën ta shndërronin entuziazmin në internet në angazhim politik konkret.
“Ata që ishin të përkushtuar ndaj fitores së Lula-s punuan për t’i bashkuar njerëzit dhe për t’i bindur të votonin”, shprehet ajo.
Ajo vlerëson se kjo përpjekje jo vetëm ndihmoi në rritjen e pjesëmarrjes në votime, por mund të rezultojë e dobishme edhe për qeverisjen e ardhshme të Lula-s.
“Besoj se kjo përpjekje kolektive ishte një përvojë e rëndësishme mësimore dhe do të jetë e vlefshme për një qeveri që ka ende shumë beteja përpara. Ajo jo vetëm ndihmoi në uljen e abstenimit, por arriti të bindte edhe një numër të konsiderueshëm votuesish të pavendosur”, thotë Goulart.
Lula premton më shumë komunikim digjital në qeverisje
Vetë Lula la të kuptohej se mobilizimi që ndihmoi në përmbysjen e rezultatit mund të ndikojë edhe në mënyrën se si do të qeverisë në vitet në vijim.
Në fjalimin e fitores, ai tha se zgjedhjet i kishin dhënë shumë mësime dhe u zotua të ndryshonte mënyrën se si qeveriset Brazili.
“Do t’u japim njerëzve më shumë mundësi të marrin pjesë në vendimmarrje dhe komunikimi digjital do të luajë një rol shumë më të madh në qeverinë time.”
Rasti i “Ushtrisë së Lula-s” tregon se si platformat e komunikimit mund të shërbejnë për organizimin e mbështetësve, përhapjen e mesazheve politike dhe nxitjen e pjesëmarrjes në zgjedhje. Megjithatë, siç theksojnë ekspertët e cituar në artikull, ndikimi i tyre nuk mund të ndahet lehtësisht nga puna në terren, bindja e votuesve të pavendosur dhe ndryshimi i strategjisë së fushatës./dritatr.net
