Izraeli drejt zgjedhjeve vendimtare, Netanyahu dhe Eisenkot në garë të ngushtë për kryeministër
Tuesday 27 October 2026, 09:09
Dritare.net
Siguria kombëtare, lufta në Gaza dhe e ardhmja e demokracisë janë në qendër të fushatës zgjedhore në Izrael. Sondazhet e publikuara të premten tregojnë një garë të ngushtë mes kryeministrit aktual Benjamin Netanyahu dhe ish-shefit të ushtrisë, Gadi Eisenkot, ndërsa asnjë nga dy blloqet politike nuk pritet të sigurojë i vetëm shumicën prej 61 mandatesh në parlament.
Zgjedhjet konsiderohen ndër më të rëndësishmet në historinë e vendit, ndërsa rezultati mund të çojë në negociata të gjata për formimin e qeverisë së re. Sistemi proporcional zgjedhor në Izrael e bën krijimin e koalicioneve një element vendimtar për marrjen e pushtetit.
Siguria dhe sulmet e 7 tetorit në qendër të debatit
Fushata është dominuar nga çështjet e sigurisë, veçanërisht pas sulmeve të 7 tetorit 2023, të udhëhequra nga Hamasi, ku u vranë afro 1,200 persona dhe 251 të tjerë u morën peng në Rripin e Gazës.
Opozita ka kritikuar Netanyahun për dështimet e sigurisë që paraprinë sulmet dhe ka kërkuar ngritjen e një komisioni të pavarur hetimor. Kryeministri ka kundërshtuar këtë kërkesë, duke argumentuar se një komision i tillë do të ishte i njëanshëm ndaj tij.
Nga ana tjetër, Netanyahu ka mbrojtur bilancin e tij në fushën e sigurisë, duke vënë në pah rezultatet që pretendon se ka arritur në konfliktet në Lindjen e Mesme dhe marrëdhëniet e ngushta me presidentin amerikan Donald Trump.
Eisenkot synon ndryshimin e qeverisë
Gadi Eisenkot, drejtues i partisë së re Yashar, është figura kryesore e bllokut opozitar që synon largimin e Netanyahut nga pushteti. Në këtë grupim bëjnë pjesë edhe ish-kryeministri Naftali Bennett, Avigdor Lieberman dhe Yair Golan, të cilët kanë dallime ideologjike, por bashkohen në kundërshtimin ndaj qeverisë aktuale.
Për të siguruar shumicën parlamentare, Netanyahu do të duhet të mbështetet sërish te partitë e ekstremit të djathtë dhe ato ultraortodokse, që janë pjesë e koalicionit të tij aktual.
Një faktor tjetër janë partitë arabe, të cilat përfaqësojnë një pjesë të rëndësishme të elektoratit. Megjithëse mund të ndikojnë në krijimin e shumicës parlamentare, shumica e partive kryesore hebraike kanë përjashtuar bashkëpunimin me to.
Përplasjet për drejtësinë dhe shërbimin ushtarak
Përveç sigurisë, një tjetër temë e rëndësishme e fushatës është gjendja e institucioneve demokratike. Opozita ka kritikuar planet e Netanyahut për reformimin e sistemit gjyqësor, të cilat kanë shkaktuar protesta masive në të kaluarën.
Kryeministri përballet gjithashtu me një proces gjyqësor për akuza korrupsioni, të cilat ai i mohon.
Debat të fortë ka shkaktuar edhe çështja e shërbimit ushtarak për burrat ultraortodoksë që studiojnë në institucione fetare. Qeveria është kritikuar për moszbatimin e vendimit të Gjykatës së Lartë që kërkon përfshirjen e tyre në shërbimin ushtarak, ndërsa mijëra qytetarë të tjerë janë mobilizuar për luftërat e fundit.
Gaza dhe Irani, çështje të tjera të rëndësishme
Në lidhje me Gazën, Eisenkot mban një qëndrim përgjithësisht të ngjashëm me atë të Netanyahut, duke premtuar përfundimin e qeverisjes së Hamasit brenda 18 muajve, përmes një plani paqeje të udhëhequr nga SHBA-ja ose, nëse është e nevojshme, përmes veprimeve ushtarake.
Sipas Ministrisë së Shëndetësisë në Gaza, e drejtuar nga Hamasi, mbi 74,000 palestinezë janë vrarë që nga fillimi i luftës. Shifrat konsiderohen të besueshme nga OKB-ja. Izraeli ka vazhduar sulmet në territor edhe pas marrëveshjes së armëpushimit, duke deklaruar se objektiv janë operativët e Hamasit.
Ndërkohë, mediat kanë raportuar për përpjekje të mundshme të Netanyahut për të ndërmarrë veprime të reja ushtarake kundër Iranit para zgjedhjeve. Kryeministri i ka mohuar këto raportime.
Eisenkot mbështet gjithashtu në përgjithësi vendbanimet izraelite në Bregun Perëndimor, por kërkon masa kundër kolonëve ekstremistë që kryejnë sulme ndaj palestinezëve. Ai ka folur edhe për krijimin e kushteve për një formë autonomie palestineze, por nën kontrollin përfundimtar të sigurisë nga Izraeli.
Kur pritet të dalin rezultatet?
Sipas raportimit, qendrat e votimit do të mbyllen në orën 22:00 me orën lokale, ndërsa transmetuesit izraelitë do të publikojnë exit poll-et, të cilat do të japin një tregues fillestar të rezultatit.
Rreth 70 mijë izraelitë raportohet se janë kthyer nga jashtë vendit për të votuar, ndërsa rreth gjysmë milioni qytetarë pritet të votojnë për herë të parë. Në zgjedhje do të marrin pjesë edhe ushtarë dhe rezervistë, votat e të cilëve mund të numërohen më vonë.
Një nga skenarët e mundshëm është bllokimi politik, nëse asnjë bllok nuk arrin të krijojë shumicën dhe nuk gjendet një marrëveshje për formimin e qeverisë. Në këtë rast, Izraeli mund të shkojë sërish në zgjedhje të parakohshme, ndërsa Netanyahu do të qëndronte në detyrë si kryeministër i përkohshëm./L.F-dritare.net
