Vizita e shefit të CIA-s në Moskë, shenjë e një marrëveshjeje apo marrëdhënie të tensionuara?
Wednesday 26 August 2026, 15:03
Dritare.net
Kur marrëdhëniet politike mes Uashingtonit dhe Moskës bëhen shumë të vështira për diplomacinë tradicionale, shpesh në skenë hyjnë spiunët. Misioni i drejtorit të CIA-s, John Ratcliffe, në Rusi ndjek një traditë që daton që nga Lufta e Ftohtë dhe që i mbijetoi edhe shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik. Përdorimi i drejtuesve të shërbimeve sekrete si ndërmjetës nuk do të thotë domosdoshmërisht se po përgatitet një marrëveshje e madhe.
Ndonjëherë mund të nënkuptojë pikërisht të kundërtën: marrëdhëniet janë përkeqësuar aq shumë sa nevojitet një kanal i rezervuar komunikimi për të shmangur incidente, për të përcjellë paralajmërime apo për të diskutuar çështje si terrorizmi, armët bërthamore dhe shkëmbimi i të burgosurve.
Pak para udhëtimit të Ratcliffe, inteligjenca zbuloi planet e Vladimir Putinit për mobilizime të reja masive dhe kërcënimin ndaj korridorit Suwalki, që shtrihet mes Polonisë dhe Lituanisë dhe ndan Bjellorusinë nga enklava ruse e Kaliningradit. Janë zhvillime që shqetësojnë NATO-n. Mes mesazheve që kreu i CIA-s mund të përcjellë në Moskë mund të jetë edhe paralajmërimi klasik: “Ne e dimë se çfarë po përgatitni dhe duam t’ju paralajmërojmë për pasojat”.
Takimet e fundit
Një precedent domethënës daton në nëntor të vitit 2021. Presidenti Joe Biden dërgoi në Moskë William Burns, në atë kohë drejtor i CIA-s, ish-ambasador në Rusi, njohës i gjuhës ruse dhe i mirëinformuar për mënyrën e funksionimit të Kremlinit.
Burns u takua me Nikolai Patrushev, në atë kohë sekretar i Këshillit të Sigurisë së Rusisë, dhe Sergei Naryshkin, kreun e SVR-së, shërbimit rus të inteligjencës së jashtme. Vetëm më vonë u bë i qartë qëllimi i vërtetë i misionit. Biden e kishte ngarkuar Burns që t’u komunikonte rusëve atë që inteligjenca amerikane dinte për përgatitjet për pushtimin e Ukrainës dhe të paralajmëronte Putinin për pasojat. Tre muaj më vonë nisi lufta.
Në nëntor 2022, Burns u takua përsëri me Naryshkin, këtë herë në Ankara. Shtëpia e Bardhë sqaroi atëherë se ai nuk po negocionte për paqen. Mesazhi kishte të bënte kryesisht me pasojat katastrofike që do të sillte përdorimi i mundshëm i armëve bërthamore. Në tryezë ishte gjithashtu çështja e shtetasve amerikanë të ndaluar në Rusi.
Ky është një shembull se si kanali i inteligjencës mund të bëhet edhe më i rëndësishëm kur negociatat politike janë të bllokuara. Por kjo nuk ishte një praktikë e shpikur nga Biden. John Brennan, drejtor i CIA-s gjatë presidencës së Barack Obamës, zhvilloi një mision të rezervuar në Moskë në vitin 2016, në kulmin e krizës siriane dhe dy vite pas aneksimit të Krimesë nga Rusia.
Përpjekja për shkrirjen e akujve
Konteksti i sotëm bëhet edhe më interesant për shkak të përpjekjeve të Donald Trump për të përmirësuar marrëdhëniet me Moskën. Në shkurt 2025, një telefonatë e gjatë me Putinin shënoi rifillimin e dialogut në nivel presidencial. Trump deklaroi se besonte te vullneti i liderit rus për paqe, propozoi madje rikthimin e Rusisë në G7 dhe u distancua nga disa prej objektivave të Kievit: rikthimi i të gjitha territoreve të humbura dhe anëtarësimi i Ukrainës në NATO.
Kulmi i kësaj përpjekjeje ishte samiti Trump-Putin në Anchorage të Alaskës, më 15 gusht 2025. Për Putinin, takimi ishte një sukses në aspektin e imazhit. Pas sanksioneve të vendosura për pushtimin e Ukrainës, ai pritej sërish nga një president amerikan në territorin e Shteteve të Bashkuara. Trump, nga ana tjetër, synonte të përdorte diplomacinë personale për të arritur atë që Biden nuk e kishte tentuar: një marrëveshje të drejtpërdrejtë me liderin rus, e cila mund t’i hapte rrugën përfundimit të luftës.
“Fryma e Anchorage”
Por takimi në Anchorage nuk solli as armëpushim dhe as marrëveshje. Që prej asaj kohe, e ashtuquajtura “frymë e Anchorage” është zbehur. Moska vazhdoi të kërkonte kontrollin e të gjithë Donbasit, përfshirë territore që ushtria ruse nuk i kishte pushtuar, si dhe kufizime ndaj sovranitetit strategjik dhe ushtarak të Ukrainës. Uashingtoni nuk i pranoi këto kushte.
Në vitin 2026, distanca mes dy palëve është bërë edhe më e dukshme. Në qershor, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, miratoi një paketë të re ndihme ushtarake prej 400 milionë dollarësh për Ukrainën.
Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov akuzoi më pas Uashingtonin se nuk po respektonte të ashtuquajturat “marrëveshje të Alaskës”. Përgjigjja e Rubios ishte se në Anchorage nuk ishte arritur asnjë marrëveshje, por ishin diskutuar vetëm propozime. Në fund, edhe Putin pranoi publikisht se nuk ishte nënshkruar dhe as përfunduar ndonjë marrëveshje.
Kështu, referimi i vazhdueshëm i Moskës te “fryma e Anchorage” duket gjithnjë e më shumë si një mënyrë për t’ia atribuar amerikanëve përgjegjësinë për dështimin e përpjekjeve për përmirësimin e marrëdhënieve.
Presioni ekonomik
Ndërkohë që Uashingtoni vazhdon dialogun me Moskën, presioni ekonomik amerikan po zgjerohet. Në prag të udhëtimit të Ratcliffe në Moskë, Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, nisi “Operation Economic Outcast”, një ofensivë të gjerë sanksionesh kundër Iranit dhe atyre që mbështesin aktivitetin e tij tregtar.
Rusia, si partnere strategjike e Teheranit, përfshihet në këtë terren të ri përplasjeje, edhe pse ofensiva amerikane synon kryesisht rrjetet ekonomike iraniane dhe aktorët ndërkombëtarë që i ndihmojnë ato.
Bilanci i përpjekjeve Trump-Putin për përmirësimin e marrëdhënieve është, për rrjedhojë, paradoksal. Kanalet e komunikimit janë më të shumta se në fazën e fundit të administratës Biden, por në thelb konflikti mes Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara ka ndryshuar shumë pak.
Trump i ka dhënë Putinit përsëri një bashkëbisedues të drejtpërdrejtë në Shtëpinë e Bardhë, por deri tani nuk ka arritur ta shndërrojë këtë marrëdhënie në një kompromis për Ukrainën.
Pikërisht në periudha të tilla, kur dialogu vazhdon por marrëveshja mungon, “diplomacia e spiunëve” bëhet më e dobishme. Edhe nëse një mision i tillë sjell lirimin e të burgosurve, kjo nuk përjashton që pas dyerve të mbyllura të diskutohen shumë çështje të tjera./Corriere Della Sera
