Na ndiqni edhe në

Bota

Takim i rrallë në Kinë! Trump, Putin dhe Xi do të diskutojnë për armët bërthamore!

Takim i rrallë në Kinë! Trump, Putin dhe Xi do të

Presidenti amerikan Donald Trump, ai rus Vladimir Putin dhe ai kinez Xi Jinping planifikojnë të takohen së bashku javën e ardhshme në Kinë, ka njoftuar Shtëpia e Bardhë. Do të ishte takimi i parë i përbashkët i udhëheqësve të tri fuqive më të mëdha bërthamore në botë.

Sipas zëdhënëses së Shtëpisë së Bardhë, Olivia Wales, takimi pritet të zhvillohet në fund të vizitës së Trump në Kinë, ku ai do të marrë pjesë në samitin e Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC) në qytetin jugor të Shenzhen.

“Presidenti Trump do ta përfundojë vizitën e tij në Kinë me një takim trepalësh midis presidentit të Shteteve të Bashkuara, presidentit të Republikës Popullore të Kinës dhe presidentit të Federatës Ruse”, deklaroi Wales.

Çfarë do të diskutohet

Sipas Shtëpisë së Bardhë, tema kryesore do të jetë reduktimi i armëve bërthamore. Wales tha se Trump e konsideron shumë të rrezikshme përhapjen e tyre. Pritet të diskutohet edhe Irani, por jo lufta në Ukrainë. Një zyrtar i lartë amerikan, që nuk u identifikua, u tha agjencive AP dhe Reuters se nuk pritet ndonjë marrëveshje nga bisedimet.

Axhenda e Trump

Trump do të marrë pjesë të martën në samitin e Shoqatës së Kombeve të Azisë Juglindore (ASEAN) në Filipine. Pastaj do të mbërrijë në Shenzhen vonë të mërkurën për samitin dyditor të APEC, ku marrin pjesë 21 shtete anëtare. Të enjten do të ketë një takim dypalësh me Xi Jinping, i katërti mes tyre që kur Trump u rikthye në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2025.

Sipas Wales, ky udhëtim do të sjellë “fitore historike për popullin amerikan” dhe do të avancojë interesat e Amerikës në rajonin Indo-Paqësor.

Pse ka rëndësi takimi

Në shkurt skadoi traktati i fundit për kontrollin e armëve bërthamore mes SHBA-së dhe Rusisë. Kështu arsenalet më të mëdha bërthamore në botë mbetën pa kufizime të rëndësishme dhe u mbyll në fakt periudha e bashkëpunimit për kontrollin e armëve që kishte nisur në fund të Luftës së Ftohtë.

OKB-ja u ka bërë thirrje Uashingtonit dhe Moskës të bien dakord pa vonesë për një kornizë të re. Trump ka thënë se mund ta zëvendësojë traktatin me një marrëveshje më të mirë që përfshin edhe Kinën, e cila po e zgjeron arsenalin e saj bërthamor. Ish-zyrtarë amerikanë dhe analistë i kanë thënë BBC-së se përpjekja për ta ulur Pekinin dhe Moskën në të njëjtën tryezë mund të hasë pengesa serioze dhe mund të zgjasë me vite.

Marrëdhëniet mes tri vendeve

Këtë vit Xi priti në Pekin veçmas Putinin dhe Trumpin, me vetëm pak ditë diferencë. Në shtator Trump e priti homologun kinez në Uashington. Megjithëse të dy kanë dhënë sinjale për marrëdhënie më të ngrohta, duket se ka pasur pak përparim në çështjet kryesore: tregtinë, garën për inteligjencën artificiale dhe Tajvanin. Edhe lufta në Iran ka qenë pikë mosmarrëveshjeje, pasi Kina është blerësi më i madh i naftës iraniane dhe partneri më i madh tregtar i Teheranit.

Që nga pushtimi i plotë i Ukrainës në vitin 2022, Kina është bërë partner tregtar kyç për Rusinë, e cila është izoluar dhe është nën sanksione perëndimore. Muajin e kaluar, një marrëveshje e diskutueshme e SHBA-së për importin e naftës ruse dhe pezullimi i sanksioneve ndaj blerësve më të mëdhenj të naftës dhe gazit rus, përfshirë Kinën, shtuan shqetësimin në Evropë se administrata Trump po e zbut qëndrimin ndaj Kremlinit.

Çfarë thonë Moska dhe Pekini

Moska dhe Pekini nuk e kanë komentuar ende zyrtarisht njoftimin. Të premten mediat shtetërore kineze raportuan se Xi do të zhvillojë bisedime dypalëshe në margjinat e samitit të APEC, duke cituar një zëdhënës të Ministrisë së Jashtme, por nuk e përmendën takimin trepalësh. Më herët këtë muaj, agjencia shtetërore ruse Tass raportoi se zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, kishte thënë se kishte “sinjale që konfirmonin gatishmërinë” për bisedime të tilla./BBC