Si erdhi misri në Shqipëri. Historia 500 vjeçare!
Saturday 18 July 2026, 11:11
Dritare.net
Gazetari dhe fotografi britanik Robert Hackman, në ciklin e tij “Albania, As Told to the British” në Dritare TV, sjell një histori të veçantë për rrugëtimin e misrit bimës së ardhur nga Amerika rreth 500 vite më parë, e cila u shndërrua në një nga shtyllat e jetës dhe traditës shqiptare.
Nga tokat e largëta të Amerikës deri në malësitë e veriut të Shqipërisë, misri ka bërë një udhëtim shekullor që lidhet jo vetëm me ushqimin, por me mbijetesën, kulturën dhe kujtesën e një populli.
Pas ardhjes së tij në Evropë pas zbulimit të Amerikës, rreth shekullit XVI, misri u përhap gradualisht edhe në Ballkan. Në Shqipëri, ai gjeti terren veçanërisht të përshtatshëm në zonat malore dhe fushore, ku u bë një burim i rëndësishëm ushqimi për familjet që përballeshin me kushte të vështira jetese.
Në veçanti, në zonën e Zadrimës dhe malësitë përreth saj, misri u kthye në një shpëtim për banorët. Pas shekujsh konfliktesh dhe ndryshimesh politike, shumë prej kullotave tradicionale të malësorëve humbën rëndësinë e tyre, duke e bërë jetën në male edhe më të vështirë. Toka e varfër dhe dimrat e gjatë kërkonin një kulturë që të mund të rritej, të ruhej dhe të siguronte ushqim për muaj të tërë.
Misri ishte pikërisht ajo bimë. Ai përshtatej me toka më pak pjellore, thahej lehtë dhe mund të ruhej gjatë dimrit. Për shumë familje shqiptare, mielli i misrit u bë baza e tryezës së përditshme dhe simbol i qëndrueshmërisë në periudha të vështira.
Në rrëfimin e tij për Dritare TV, Robert Hackman sjell jo vetëm historinë e një bime, por edhe historinë e njerëzve që jetuan me të. Në ciklin “Albania, As Told to the British”, ai zbulon lidhjen mes traditës shqiptare dhe një ushqimi që dikur konsiderohej i varfër, por sot është kthyer në një vlerë të trashëgimisë gastronomike.
Një nga shembujt më domethënës të këtij rikthimi është restoranti “Mrizi i Zanave” pranë Lezhës, ku tradita e bukës së misrit ruhet me kujdes. Misri bluhet në mullinj guri, ngadalë dhe në mënyrë tradicionale, për të ruajtur shijen dhe cilësinë e miellit. Brumi përgatitet thjesht me miell misri, ujë të nxehtë dhe pak kripë, ndërsa pjekja bëhet në furrë me dru, duke i dhënë bukës aromën karakteristike të kohëve të vjetra.
Por historia e misrit në Shqipëri nuk është vetëm histori ushqimi. Ajo është histori mbijetese. Udhëtarja britanike Edith Durham, në fillim të shekullit XX, dokumentoi rëndësinë që kishte misri për familjet shqiptare të veriut, për të cilat një sasi e vogël mielli mund të përcaktonte fatin e një dimri të tërë.
Sot, buka e misrit, dikur ushqimi i domosdoshëm i familjeve të varfra, është kthyer në një simbol krenarie dhe autenticiteti.
Nga Amerika, 500 vite më parë, misri mbërriti në Shqipëri si një bimë e re. Me kalimin e shekujve, ai u bë pjesë e identitetit shqiptar,një kokërr e vogël që mbajti gjallë breza të tërë./L.F-dritare.net
