Humb kontrollin e s'di ç'bëj. 23 vjeçarja i kërkon ndihmë psikologes!
E Hënë 4 Maj 2026, 11:11
Dritare.net
Përshëndetje Dritare.net dhe psikologe Enertila
Unë që po ju drejtohem jam një vajzë 23 vjeç dhe jam duke kaluar një gjendje jo të mirë me veten time. Shpesh ndjej se humbas kontrrollin e gjërave dhe nuk ndihem mirë. Kjo më jep panik dhe shumë frikë. Të lutem më thuaj diçka që të më qetësojë apo të më ndihmojë. Faleminderit.
Psikologe Enertila Bekteshi përgjigjet
Përshëndetje lexues të Dritare.net
Frika nga humbja e kontrollit është një nga simptomat që mund të gjenden në sulmet e panikut. Midis një sulmi paniku dhe tjetrit, nuk është e pazakontë që të shfaqet një shqetësim i fortë paraprak, domethënë frika e vazhdueshme se kur do të vijë episodi tjetër, gjë që mund të kompromentojë ndjeshëm funksionimin personal, familjar, shoqëror. Frika nga humbja e kontrollit nuk është vetëm një simptomë që ndodh gjatë sulmit, por mund të kontribuojë në ankthin dhe shmangien paraprake që në disa raste, e mbajnë problemin në këmbë.
Në këtë situatë mund të zhvillohet një cikël vicioz në të cilin simptoma fizike nuk është thjesht një sinjal nga trupi, por interpretohet shpejt si një kërcënim, derisa të transformohet në mendimin shqetësues “Po humbas kontrollin". Kur këto përvoja interpretohen si dëshmi se “diçka serioze po ndodh ”, alarmi rritet, vëmendja përqendrohet edhe më shumë në atë që ndjen dhe ankthi ushqehet nga vetvetja, duke e bërë më të mundshme që mendimi i humbjes së kontrollit të kthehet me forcë. Kur ndodh kjo gjendje, mund të identifikohen lloje të ndryshme pasojash. Kur jemi në ankth, gjendja jonë emocionale reflektohet menjëherë në mendimet tona. Mendime të shumta që lidhen me kërcënimin na shfaqen në mendje.
Pasojat kanë tendencë të pengojnë ndryshimin. Kur kërkojmë siguri për një situatë kërcënuese, rrezikojmë të përjetojmë një problem dytësor që lidhet me vetëvlerësimin tonë, duke e gjetur veten duke menduar se jemi të paaftë të bëjmë asgjë. E dashur lexuesja jonë kur një person ka frikë se do të humbasë kontrollin, sjellja e tij kryesore është të kërkojë siguri. Problemi është se disa strategji mund të funksionojnë në moment, por me kalimin e kohës, ato mund të përforcojnë bindjen se pa mbrojtje, nuk do të jetë në gjendje të përballojë. E dashur lexuesja jonë në këndvështrimin tim për të shmangur frikën e humbjes së kontrrollit do t’ju sugjeroja të shmangni zgjedhjen gjithmonë të vendeve pranë dyerve, planifikimi i rrugëve të arratisjes mund t'i komunikojë trurit se situata është e rrezikshme. Mbajtja gjithmonë pranë e ujit, një telefoni, një ilaçi kundër ankthit ose një monitori të tensionit të gjakut mund të bëhet një gjendje që na lejon të bëjmë atë që kemi frikë vetëm nëse i kemi në dispozicion. E dashur lexuesja jonë shmangni kërkimin e konfirmimit.
Kërkimi i konfirmimit, kërkimi i simptomave në internet dhe monitorimi i rrahjeve të zemrës dhe frymëmarrjes shpesh rrisin ndërgjegjësimin tuaj për trupin dhe alarmin tuaj. Reduktimi gradual i këtyre strategjive, me një ritëm të qëndrueshëm dhe me kalimin e kohës, është shpesh një hap i rëndësishëm që mund të ndihmojë në uljen e frikës së humbjes së kontrollit. E dashur lexuesja jonë kur ndjeni valën që po vjen, qëllimi nuk është të qetësoheni menjëherë, por të ulni tensionin dhe të rifitoni pak liri veprimi. Lexuesja jonë thithni frymën me hundë, nxirreni ngadalë. Nxjerrja më e gjatë mund të ndihmojë në uljen e zgjimit të kësaj ndjenje Në këndvështrimin tim do t’ju ndihmonte nëse etiketoni mendimin. Në vend të "Po çmendem", përpiqu t'i thuash vetes "Po mendoj se po humbas kontrollin".
Kjo është një formë çaktivizimi që lejon që mendimi të mbetet, ndërkohë që në të njëjtën kohë humbet autoritetin e tij. Frika e humbjes së kontrollit shpesh tenton të rritet brenda një mekanizmi të përsëritur si ndjesi fizike ,interpretim katastrofik, rritje e zgjimit ,përshkallëzim . Kur trupi përshpejtohet, mendja mund t'i interpretojë këto sinjale si dëshmi se diçka serioze po ndodh dhe ideja e të çmendurit ose e të fikëtit mund të bëhet papritmas e besueshme. E dashur lexuesja jonë konsultimi me një specialist mund të jetë një mbështetje e vlefshme për përballimin e sulmeve të panikut dhe frikës nga humbja e kontrollit, sepse përfshin ekspozimin gradual dhe të kontrolluar ndaj situatave, ndjesive ose mendimeve të frikshme, duke zvogëluar kështu progresivisht ankthin dhe duke ndërprerë ciklin vicioz që ushqen panikun duke përmirësuar cilësinë e jetës. Gjithë të mirat!/dritare.net
