Çfarë e pret Kosovën pas humbjes Vuçiçit? Paralajmërimi i Ben Andonit
Monday 26 October 2026, 20:08
Dritare.net
I ftuar në emisionin “Shqip” nga Dritan Hila në DritareTV, analisti Ben Andoni ka analizuar zhvillimet politike në Serbi, lëvizjen studentore kundër pushtetit të Aleksandër Vuçiçit dhe pasojat që ndryshimet në Beograd mund të kenë për Kosovën.
Sipas Andonit, pakënaqësia ndaj Vuçiçit ishte e dukshme në shoqërinë serbe, ndërsa lodhja nga retorika e tij dhe mënyra e qeverisjes krijuan terrenin për reagimin qytetar. Megjithatë, ai theksoi se zhvillimet nuk duhen parë vetëm përmes pritshmërisë për largimin e një lideri, pasi shumë prej qëndrimeve tradicionale të Serbisë mund të vazhdojnë edhe pas ndryshimit të drejtuesve politikë.
Duke folur për atmosferën në Beograd, Andoni tregoi se gjatë ditëve të fundit kishte vënë re një ndryshim në reagimin e qytetarëve. Në tubimin përmbyllës të opozitës, sipas tij, për herë të parë pa një përfshirje të dukshme edhe të moshave të mesme dhe të moshuara, çka e interpretoi si shenjë të lodhjes së një pjese të shoqërisë nga pushteti.
Ai nënvizoi se, pavarësisht kritikave ndaj Vuçiçit, duhen marrë parasysh edhe disa masa që qeveria e tij kishte ndërmarrë, përfshirë rritjen e pensioneve dhe transportin publik falas në Beograd. Këto masa, sipas analistit, e kishin bërë më të ndërlikuar raportin e qytetarëve me pushtetin, veçanërisht për pensionistët dhe familjet që shqetësohen për të ardhmen ekonomike.
Por, në vlerësimin e Andonit, pakënaqësia ndaj qeverisjes lidhej edhe me korrupsionin, emërimet në administratë të personave të pakualifikuar, presionin në vendin e punës dhe kontrollin mbi median. Ai u ndal gjithashtu te prirja e politikës serbe për ta paraqitur vendin si viktimë, një narrativë që, sipas tij, vazhdon të ketë peshë në mënyrën se si shoqëria e percepton historinë dhe raportet me fqinjët.
Lëvizja studentore dhe e ardhmja politike e Serbisë
Një pjesë e rëndësishme e analizës së Andonit iu kushtua lëvizjes studentore dhe sfidës që ajo ka përpara. Sipas tij, mobilizimi qytetar mund të bashkojë njerëz me pakënaqësi të ndryshme, por kalimi nga protesta në një alternativë të aftë për të qeverisur kërkon organizim, drejtim dhe një program të qartë.
Andoni vuri në dukje se lëvizja studentore serbe kishte arritur të krijonte një formë organizimi përmes universiteteve dhe të artikulonte kërkesa që lidhen me korrupsionin dhe funksionimin e institucioneve. Megjithatë, ai ngriti pikëpyetje për drejtimin e ardhshëm të saj dhe për mënyrën se si do të përkthehet mobilizimi në një projekt politik.
Sipas tij, lëvizja gjendet përballë sfidës së kalimit nga një strukturë horizontale, ku pjesëmarrësit organizohen në mënyrë të shpërndarë, drejt një strukture që mund të marrë përgjegjësi konkrete dhe të përcaktojë se kush do ta drejtojë qeverinë.
Ai theksoi gjithashtu se lëvizja nuk është shkëputur plotësisht nga nacionalizmi serb. Për ta ilustruar këtë, Andoni përmendi një moment nga një tubim, ku një përfaqësues i listës studentore këndoi një këngë tradicionale të serbëve të Kosovës, duke ndryshuar tekstin dhe duke përfshirë elemente të lëvizjes studentore.
Për Andonin, ky episod tregon se, edhe kur ka kërkesa për ndryshim politik dhe demokratik, narrativat tradicionale mbi Kosovën vazhdojnë të jenë të pranishme në diskursin serb.
Paralajmërimi për Kosovën: Ndryshimi në Beograd nuk garanton ndryshim të qëndrimit
Duke u ndalur te Kosova, analisti paralajmëroi se entuziazmi për dobësimin e Vuçiçit mund të jetë i tepruar. Sipas tij, ndryshimi i drejtuesve në Serbi nuk do të thotë automatikisht se Beogradi do të ndryshojë qëndrimin ndaj Kosovës apo objektivat e tij strategjike.
“Kam frikë se pas këtij momenti pozicioni i Kosovës në bisedime do të jetë akoma më i dobët me stafin e ri, sepse këta do të kenë akoma më tepër një përkrahje europiane”, u shpreh Andoni.
Ai vlerësoi se në Serbi ekziston një vazhdimësi institucionale dhe politike që duhet kuptuar përtej figurës së një presidenti të vetëm. Në këtë kontekst, ai u ndal te roli i institucioneve dhe i Akademisë së Shkencave në ruajtjen e identitetit dhe të narrativave kombëtare serbe, pavarësisht se disa prej këtyre qëndrimeve janë problematike për shqiptarët.
Sipas Andonit, shqiptarët duhet t'i analizojnë me kujdes mënyrat se si institucionet serbe ruajnë vazhdimësinë e tyre dhe përgatisin qëndrimet për çështje strategjike. Ai theksoi se Kosova nuk duhet të mbështetet te ideja se ndryshimi i pushtetit në Beograd do të sjellë vetvetiu një qasje më të favorshme në dialog.
Analisti u shpreh gjithashtu se përpjekja e Serbisë për ta rikthyer Kosovën nën kontrollin e saj do të kërkonte një angazhim të madh, të cilin, sipas tij, shteti shqiptar nuk do të kishte mundësi ta përballonte nëse do të përfshihej në një përballje të tillë./dritare.net
