Pavlina Terpini, zonja që ka regjistruar fjalët e pushtetit!
Monday 21 September 2026, 20:08
Dritare.net
Në një rrëfim të rrallë dhe thellësisht njerëzor, Pavlina Terpini, një ish-redaktore, stenografe e Parlamentit dhe Presidencës shqiptare, ka ndarë dëshmitë e një jete të jetuar në udhëkryqet më të rëndësishme të historisë moderne të Shqipërisë. E ftuar në emisionin Shqip nga Rudina Xhunga në DritareTV, Terpini tregoi jo vetëm sfidat e saj personale gjatë tranzicionit të ashpër të vitit 1991, por edhe prapaskenat e shtetit shqiptar në nivelet e tij më të larta, si dhe realitetin e hidhur të sistemit të drejtësisë për të miturit.
Tranzicioni dhe emigrimi i vitit 1991
Historia e Pavlina Terpinit fillon me thyerjen e madhe të vitit 1991, një periudhë kur Shqipëria doli nga izolimi gjysmëshekullor. Si shumë nëna shqiptare, Terpini përjetoi traumën e largimit të fëmijëve drejt një të ardhmeje të panjohur. Djali i saj, Emili, u largua drejt Austrisë jo me eksodet e njohura të ambasadave apo anijeve, por i fshehur në një kamion perimesh. Kjo ngjarje shënoi një pikë kthese në jetën e saj. E mbetur e papunë pas shpërbërjes së administratës së vjetër ku shërbente si bashkëpunëtore shkencore në Komitetin Qendror, Terbini e gjeti veten në një udhëkryq ekzistencial. Për të mbajtur lidhjet me familjet e reja të fëmijëve të saj në emigrim, ajo filloi të mësonte gjermanisht dhe italisht përmes emisioneve televizive, një dëshmi e vullnetit të palëkundur për të mos u dorëzuar përpara rrethanave.
Stenografia dhe rilindja profesionale
Nevojat e mbijetesës ekonomike e detyruan Terpinin të kërkonte rrugë të reja. Një njoftim për stenografë në Parlamentin e parë pluralist shqiptar u bë shpëtimi i saj. Duke mos pasur përvojë të mëparshme në stenografi, ajo shfrytëzoi njohuritë e saj si redaktore dhe kaloi orë të tëra në Bibliotekën Kombëtare duke studiuar dorëshkrimet e Gjuç Benusit, pionierit të stenografisë shqiptare. Terpini arriti të fitonte konkursin mes dhjetëra kandidatëve, duke u bërë një nga zërat e heshtur, por thelbësorë që dokumentuan debatet dhe ligjet e para të demokracisë shqiptare. Puna e saj kërkonte saktësi absolute, neutralitet dhe një aftësi të jashtëzakonshme për të deshifruar fjalimet e shpejta dhe shpesh të pakoordinuara të deputetëve të asaj kohe.
Misioni në burgun e të miturve 313
Pas daljes në pension në moshën 55-vjeçare, Terpini u përball sërish me sfidën e gjetjes së një qëllimi. Përmes një projekti të UNICEF, ajo u angazhua si mësuese në burgun e të miturve (Reparti 313) në Tiranë. Kalimi nga sallat e pushtetit në qelitë e burgut ishte një tronditje e fortë psikologjike. Aty, ajo u përball me histori tragjike të fëmijëve të përfshirë në krime të rënda. Më e rënda ishte historia e një adoleshenti, Zulfi Biba, i cili kishte vrarë nënën e tij për të mbrojtur motrën e vogël nga trafikimi drejt Italisë. Terpini luajti jo vetëm rolin e mësueses, por edhe atë të një nëne shpirtërore për këta të rinj, duke i ndihmuar ata të gjenin një fije shprese përmes edukimit. Rasti i Bibës tregoi kompleksitetin e drejtësisë, ku institucionet shtetërore në fund vendosën të mos e dënonin djalin, duke marrë parasysh rrethanat ekstreme familjare.
Dëshmitare e Presidencës Shqiptare
Nga viti 2003, Terpini u rikthye në majat e administratës shtetërore, këtë herë si stenografe në institucionin e Presidentit të Republikës. Ajo shërbeu nën drejtimin e presidentëve Alfred Moisiu, Bamir Topi dhe Ilir Meta. Puna e saj e vendosi atë në dhomat ku zhvilloheshin takimet më sekrete dhe më të rëndësishme të shtetit shqiptar, takime të njohura si 'kokë më kokë' që nuk regjistroheshin audio. Etika e saj e lartë profesionale dhe heshtja absolute rreth përmbajtjes së këtyre takimeve e bënë atë një nga figurat më të respektuara brenda institucionit. Terpini vlerësoi veçanërisht Presidentin Moisiu për formimin e tij si shtetar i mirëfilltë, duke theksuar rëndësinë e përvojës institucionale në drejtimin e shtetit.
Trashëgimia dhe mbrojtja e gjuhës
Në vitet e saj të fundit, pas daljes përfundimtare në pension, Terpini i është përkushtuar shkrimit të librave për nipërit dhe mbesat e saj që jetojnë jashtë vendit. Përmes titujve si 'Margaritari im', ajo synon t'u përcjellë atyre gjuhën, historinë dhe identitetin shqiptar. Si një mbrojtëse e zjarrtë e pastërtisë së gjuhës shqipe, ajo shpreh shqetësimin për përdorimin e tepruar të fjalëve të huaja nga brezi i ri dhe mbështet idetë për rikthimin e metodave klasike të mësimdhënies, si diktimi, për të ruajtur standardin gjuhësor. Jeta e Pavlina Terpinit është një testament i rezistencës njerëzore, i aftësisë për t'u ringritur pas çdo rrëzimi dhe i përkushtimit të palëkundur ndaj familjes, profesionit dhe kombit./dritare.net
