Fenomeni misterioz në Atlantik që paralajmëron një krizë klimatike globale
Friday 12 June 2026, 16:04
Dritare.net
Një zonë e madhe ujore në Oqeanin Atlantik Verior, në jug të Groenlandës dhe Islandës, po sfidon tendencën globale të ngrohjes së oqeaneve. Ndërsa temperaturat e ujërave në pjesën më të madhe të botës po rriten, kjo zonë e njohur si “njolla e ftohtë” është ftohur me pothuajse 1 gradë Celsius që nga viti 1900.
Sipas një studimi të ri, shkaku kryesor i këtij fenomeni është dobësimi i një sistemi jetik të rrymave oqeanike të quajtur AMOC (Qarkullimi Atlantik i Përmbysjes Meridionale), i cili transporton ujë të ngrohtë nga tropikët drejt Hemisferës Veriore.
Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor po përshpejtojnë shkrirjen e akullit dhe po shtojnë sasinë e ujit të ëmbël në Atlantik, duke destabilizuar këtë sistem të ndërlikuar rrymash.
Një kolaps i mundshëm i AMOC do të kishte pasoja të rënda globale, përfshirë rritjen e nivelit të detit përgjatë bregdetit lindor të SHBA-së, dimra shumë më të ashpër në Evropë dhe ndryshime të mëdha në reshjet monsunike në Afrikë, duke shkaktuar thatësira afatgjata.
Për të kuptuar më mirë fenomenin, studiuesit kombinuan të dhëna nga satelitët, matjet oqeanike dhe modelet klimatike. Ata zbuluan se ftohja nuk ndodh vetëm në sipërfaqe, por edhe në shtresat e thella të oqeanit, gjë që forcon teorinë se dobësimi i AMOC është shkaku kryesor.
Ekspertët thonë se studimi shton provat se sistemi i rrymave në Atlantik po dobësohet dhe mund të jetë në nivelin më të ulët të aktivitetit në rreth 1.000 vitet e fundit. Megjithatë, ata theksojnë se nevojiten më shumë të dhëna për të kuptuar me saktësi se sa afër mund të jetë ky sistem një pike kritike të pakthyeshme./dritare.net
