Shqipëria në Washington: Sa i vlen Ramës dhe sa Shqipërisë!
Dritare.net

Nga Sokol Neçaj*
Pjesëmarrja e Kryeministrit Edi Rama në një forum si Peace Board në Washington u shndërrua menjëherë në një tjetër fushëbetejë të zakonshme shqiptare. Njëra palë e shpalli si sukses diplomatik të rangut të lartë; pala tjetër e minimizoi si event periferik, pa peshë reale në politikëbërjen amerikane. Por, si shpesh ndodh, e vërteta është më e ndërlikuar se slogani.
Për një vend të vogël si Shqipëria, prezenca në Washington nuk është kurrë e parëndësishme. Marrëdhënia me Shtetet e Bashkuara ka qenë dhe mbetet boshti strategjik i sigurisë kombëtare shqiptare, nga anëtarësimi në NATO deri te mbështetja për Kosovën. Çdo kanal komunikimi me qarqet vendimmarrëse amerikane është, në parim, një aset. Simbolika në diplomaci ka peshë – dhe për shtete të vogla, shpesh ka më shumë peshë sesa për fuqitë e mëdha.
Por simbolika nuk mjafton.
Debati i vërtetë nuk duhet të jetë nëse Rama u fotografua në Washington apo nëse forumi kishte më shumë apo më pak profil publik. Pyetja thelbësore është: a po e ndërton Shqipëria një strategji të qëndrueshme, institucionale dhe bipartizane në raport me SHBA-në, apo po e personalizon politikën e jashtme sipas cikleve elektorale?
Reagimi i mediave shqiptare ishte i parashikueshëm. Një pjesë e paraqiti ngjarjen si dëshmi të “profilit global” të kryeministrit, si provë që Shqipëria është në tryezat ku diskutohen çështjet e mëdha. Një pjesë tjetër e trajtoi si një operacion imazhi, të shkëputur nga realiteti i brendshëm, ku problemet me korrupsionin, shtetin ligjor dhe emigracionin vazhdojnë të rëndojnë perceptimin ndërkombëtar të vendit.
Të dyja qasjet janë të pjesshme.
Është e vërtetë që diplomacia moderne përfshin edhe menaxhimin e imazhit. Liderët komunikojnë, ndërtojnë rrjete, prezantojnë narrativa. Por po aq e vërtetë është se asnjë forum nuk zëvendëson punën e heshtur, teknike dhe të vazhdueshme mes institucioneve: marrëveshjet konkrete, projektet e përbashkëta, koordinimin në siguri, energji, teknologji dhe rajon.
Problemi shqiptar është se çdo lëvizje ndërkombëtare lexohet përmes lenteve të konfliktit të brendshëm partiak. Opozita e sheh si kapital elektoral të qeverisë; mazhoranca e sheh si vulë legjitimiteti ndaj kritikëve të brendshëm. Në këtë mënyrë, politika e jashtme, që në çdo demokraci të konsoliduar është zonë minimale konsensusi kombëtar, shndërrohet në instrument polarizimi.
Kjo është dobësi shtetërore.
Një Shqipëri serioze duhet të ketë një arkitekturë të qartë të interesit kombëtar: marrëdhënie të forta me SHBA-në, integrim të plotë evropian, koordinim strategjik me Kosovën dhe stabilitet rajonal. Këto nuk janë pronë e një partie apo e një kryeministri. Janë interesa afatgjata që duhet të mbijetojnë përtej mandateve.
Nëse pjesëmarrja në Washington shoqërohet me projekte konkrete – investime, bashkëpunim në mbrojtje, avancim të çështjeve rajonale – atëherë ajo ka vlerë reale. Nëse mbetet vetëm në nivel deklarativ, do të tretet në ciklin e zakonshëm mediatik shqiptar.
Në fund, kjo ngjarje është më shumë një pasqyrë e vetes sonë sesa një test i diplomacisë amerikane. A jemi në gjendje të dallojmë midis interesit shtetëror dhe interesit partiak? A mund të zhvillojmë një debat të matur, ku suksesi i jashtëm nuk relativizohet nga rivaliteti i brendshëm, por as nuk fryhet për konsum propagandistik?
Shqipëria ka nevojë për më pak eufori dhe më pak cinizëm. Ka nevojë për seriozitet institucional. Washingtoni është i rëndësishëm – por më e rëndësishme është nëse Tirana di të sillet si kryeqytet i një shteti të pjekur./dritare.net
*ish diplomat në OKB