CNN: Trump mund t'i japë fund luftës, por çmimin do ta paguajmë NE!
E Mërkurë 1 Prill 2026, 10:10
Dritare.net
Donald Trump duket sikur po përgatitet thjesht të largohet.
Presidenti po u thotë aleatëve të SHBA-së — të cilët nuk iu bashkuan luftës së tij në Iran sepse nuk morën njoftim paraprak, nuk e donin dhe mendonin se shkelte të drejtën ndërkombëtare — se do të vuajnë pasojat.
“Shkoni gjeni vetë naftën tuaj,” shkroi ai në Truth Social të martën, pak para se burime t’i thoshin CNN se administrata nuk mund të premtojë rikthimin e lirisë së lundrimit në Ngushticën e Hormuzit para se të shpallë misionin të përfunduar.
Presidenti më pas parashikoi se lufta do të përfundojë brenda dy deri në tre javësh. “Çfarë ndodh në ngushticë, ne nuk do të kemi të bëjmë fare,” u tha ai gazetarëve në Zyrën Ovale.
Irani ka përdorur këtë pikë strategjike në hyrje të Gjirit Persik për të ndalur furnizimet jetike të naftës dhe për të mbajtur ekonominë globale peng. Nëse lufta përfundon me Iranin në kontroll të kësaj rruge kritike detare, ai do ta konsiderojë një fitore strategjike.
Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth tha të martën se SHBA ka arritur “ndryshim regjimi” në Iran — edhe pse vendi ende drejtohet nga udhëheqës islamikë që e urrejnë SHBA-në.
Përpjekjet e fundit të administratës për të ripërcaktuar suksesin pasqyrojnë zgjedhjet e vështira me të cilat përballet Trump më shumë se një muaj pas fillimit të luftës dhe presionin në rritje për një afat prej katër deri në gjashtë javësh. Këto vijnë pas pretendimeve të presidentit se ka bisedime “produktive” me Iranin — megjithëse zyrtarët në Teheran e mohojnë këtë dhe nuk ka prova publike për progres diplomatik.
Përfundimi i luftës me Iranin në kontroll të ngushticës do të shihej ndërkombëtarisht si një humbje strategjike për SHBA-në. Irani do të pretendonte fitore dhe mund të vendoste tarifa për anijet që kalojnë, duke siguruar të ardhura për rindërtimin e ushtrisë dhe programeve të tij raketore apo bërthamore.
Kjo do ta vinte në provë aftësinë e Trump për ta paraqitur situatën si fitore. Por mund të jetë ende një fund më i pranueshëm për të, pasi çdo përpjekje për të rihapur ngushticën me forcë do të rrezikonte humbje të mëdha dhe zgjatje të luftës.
Trump nuk mund t’i shmangë pasojat
Të “largohesh” mund të lërë kaos, por është në përputhje me stilin e Trump, i cili shpesh shkatërron status quo-në më shumë sesa ndërton sisteme të reja. Kjo lidhet edhe me parimin “America First”, që SHBA duhet të veprojë vetëm sipas interesave të saj.
Por SHBA nuk ekziston në një vakum. Edhe nëse Trump përpiqet ta justifikojë largimin, tregjet globale nuk do të binden lehtë.
Edhe pse SHBA është prodhuesi më i madh i naftës, çmimet janë globale dhe një krizë furnizimi do të prekë të gjithë. Kjo mund të shkaktojë recesion global dhe pasoja politike në SHBA, sidomos para zgjedhjeve të ndërmjetme.
Gjithashtu, lufta kërcënon të thellojë përçarjen mes SHBA-së dhe aleatëve evropianë. Kjo mund të detyrojë Evropën të investojë më shumë në mbrojtjen e saj, duke kuptuar se garancitë amerikane nuk janë më të sigurta.
Sekretari i Shtetit Marco Rubio e quajti reagimin e aleatëve “shumë zhgënjyes” dhe la të kuptohet se SHBA mund të rishqyrtojë marrëdhëniet me ta.
Si mund ta paguajë Evropa çmimin
Liderët evropianë po kuptojnë se nuk mund të mbështeten më plotësisht te SHBA. Disa vende, si Britania, nuk lejuan përdorimin e bazave të tyre për sulme ndaj Iranit. Të tjera, si Spanja, shkuan më tej.
Trump reagoi ashpër, duke kritikuar marrëdhëniet me Londrën dhe duke kërcënuar tregtinë me Madridin.
Por ai i vuri këta liderë në një situatë të vështirë. Kritikat e tij të vazhdueshme ndaj aleatëve dhe politikat e tij i kanë kufizuar mundësitë e tyre për ta mbështetur pa dëmtuar politikën e brendshme.
Edhe duke qëndruar jashtë luftës, Evropa nuk do t’i shpëtojë pasojave:
Rritje e çmimeve të energjisë
Inflacion më i lartë
Rrezik për krizë ekonomike
Mundësi për valë të re refugjatësh
Evropa nuk ka kapacitet ushtarak për të hapur vetë ngushticën pa ndihmën e SHBA-së. Edhe marina amerikane e konsideron shumë të rrezikshme aktualisht.
Megjithatë, disa vende evropiane mund të ndihmojnë, për shembull me operacione detare pas përfundimit të luftës. Por nuk ka dëshirë në Evropë për t’u përfshirë në një tjetër luftë në Lindjen e Mesme pa një strategji të qartë.
Siç tha ministri gjerman i mbrojtjes:
“Kjo nuk është lufta jonë; nuk e kemi nisur ne.”/L.F-dritare.net
