Nga Dritare TV
Kur vendosëm të realizonim këtë seri emisionesh per blegtorinë ne Shqiperi e Kosove, pyetja e parë ishte: ku duhet të shkonim për të parë një model që mund te na shërbejë?
Zgjedhja ishte Austria. Jo sepse është vendi më i pasur i Europës, por sepse është një vend që, ashtu si Shqipëria, ka male, lugina, ferma familjare dhe një traditë të gjatë në blegtori. Ndryshe nga sa mendohet, suksesi i saj nuk buron vetëm nga subvencionet e shtetit. Ai është ndërtuar mbi dijen, organizimin, respektin për fermerin dhe besimin se toka nuk është një barrë, por një pasuri.
Shqipëria dhe Austria kanë më shumë ngjashmëri sesa duket në pamje të parë. Të dyja kanë një territor ku zonat malore zënë një pjesë të madhe të sipërfaqes. Të dyja mbështeten kryesisht te fermat familjare. Të dyja kanë prodhime tradicionale që mund të kthehen në marka kombëtare. Por rrugët që kanë ndjekur kanë qenë të ndryshme.
Në Austri pamë se çdo hallkë funksionon si pjesë e një sistemi. Fëmijët mësojnë bujqësinë në shkolla profesionale moderne. Të rinjtë nuk largohen nga fermat, sepse aty shohin një të ardhme. Teknologjia përdoret për të kursyer punë, për të garantuar mirëqenien e kafshëve dhe për të rritur cilësinë e prodhimit. Kooperimi mes fermerëve u jep fuqi për të negociuar në treg. Produktet lokale mbrohen, promovohen dhe shiten me krenari.
Në fermat që vizituam nuk pamë vetëm lopë që prodhonin më shumë qumësht apo stalla moderne. Pamë një filozofi pune. Çdo gjë ishte e menduar: nga ushqimi i kafshëve, te riciklimi i mbetjeve, nga përdorimi i energjisë së rinovueshme, te përpunimi i qumështit dhe shitja direkte te konsumatori. Ferma nuk ishte vetëm vendi ku prodhohej ushqim; ishte një biznes i qëndrueshëm që siguronte të ardhura për disa breza.
Kjo është arsyeja pse shkuam në Austri. Jo për të thënë se Shqipëria duhet ta kopjojë atë, por për të kuptuar se çfarë mund të mësojmë. Sepse Shqipëria ka tokë, ka klimë, ka traditë dhe njerëz punëtorë. Ajo që na mungon është organizimi, arsimi profesional, bashkëpunimi dhe një vizion afatgjatë për bujqësinë.
Në një kohë kur shumë të rinj largohen nga fshati, Austria tregon se bujqësia mund të jetë një profesion modern, fitimprurës dhe dinjitoz. Se teknologjia nuk e zëvendëson fermerin, por e ndihmon atë. Se tradita nuk ruhet duke e lënë pas dore, por duke e bërë ekonomikisht të vlefshme.
Ky tur fermash nuk është një udhëtim për të admiruar Austrinë. Është një përpjekje për të gjetur ide që mund të funksionojnë edhe në Shqipëri. Për të parë se si një vend me shumë ngjashmëri natyrore me tonin arriti ta kthejë bujqësinë në një histori suksesi.
Sepse në fund, pyetja nuk është pse Austria ia doli. Pyetja është: çfarë do bëjmë ne qe ta bëjmë Shqipërinë një histori të ngjashme suksesi?/ dritare.net
