Ndryshojnë kontrollet në kufijtë e Evropës/ Çfarë duhet të dinë shqiptarët që udhëtojnë në Shengen
Monday 14 September 2026, 18:06
Dritare.net
Nëntë vende të zonës Shengen, mes tyre Greqia, Italia dhe Franca, kanë kërkuar më shumë kohë për zbatimin pa përjashtime të kontrolleve biometrike të sistemit Entry/Exit System (EES) në disa pika kufitare. Zhvillimi raportohet këtë 14 shtator, pasi përfundoi më 6 shtator periudha e fleksibilitetit që u lejonte autoriteteve të pezullonin përkohësisht marrjen e të dhënave biometrike kur krijoheshin radhë të mëdha.
Vendet që kanë kërkuar këtë fleksibilitet janë Franca, Belgjika, Holanda, Gjermania, Greqia, Malta, Portugalia, Italia dhe Zvicra. Sipas raportimeve ndërkombëtare, autoritetet e këtyre vendeve kanë argumentuar se teknologjia dhe infrastruktura në disa pika kufitare ende nuk funksionojnë në nivelin e nevojshëm për të përballuar fluksin e udhëtarëve pa krijuar vonesa të mëdha.
Komisioni Evropian kishte konfirmuar që në fillim të shtatorit se ishte në kontakt me vendet ku nevojiteshin ende “rregullime operacionale” në pika të caktuara kufitare. Brukseli kërkoi që problemet e mbetura teknike dhe organizative të adresohen deri në fund të vitit, duke ofruar edhe mundësinë e mbështetjes me personel të Frontex.
Çfarë do të thotë kjo për shqiptarët?
EES zbatohet edhe për qytetarët shqiptarë që udhëtojnë për qëndrime të shkurtra në zonën Shengen. Sistemi regjistron të dhënat e pasaportës, fotografinë e fytyrës, gjurmët e gishtërinjve, si dhe datën dhe vendin e hyrjes apo daljes. Ai llogarit elektronikisht edhe kohëzgjatjen e qëndrimit, e cila për udhëtimet e shkurtra është deri në 90 ditë brenda një periudhe 180-ditore.
Në hyrjen e parë ku bëhet regjistrimi EES, udhëtarit i merren të dhënat biometrike dhe krijohet dosja elektronike. Në udhëtimet pasuese, të dhënat ekzistuese mund të verifikohen në sistem, çka në parim duhet ta bëjë procedurën më të shpejtë. EES zëvendëson vulosjen manuale të pasaportave dhe ndihmon autoritetet të identifikojnë personat që tejkalojnë afatin e qëndrimit ose tentojnë të kalojnë kufirin me dokumente të falsifikuara.
Problemi është se zbatimi praktik nuk është njësoj kudo. Në disa pika kufitare biometria po merret normalisht, ndërsa në të tjera vazhdojnë problemet. Sipas raportimeve të 14 shtatorit, kontrollet kanë nisur, për shembull, në terminalin Eurostar në Bruksel dhe në portin e Antverpës, ndërsa aeroporte të mëdha si Frankfurti dhe Schiphol po marrin gjithashtu të dhënat biometrike. Problemet më të mëdha lidhen me disa aeroporte më të vogla dhe me kapacitetin për të përpunuar shumë pasagjerë në një kohë të shkurtër.
Industria e aviacionit ka paralajmëruar prej muajsh për pasojat e sistemit. IATA ka raportuar probleme dhe humbje të fluturimeve lidhëse nga pasagjerët në vende si Greqia, Italia, Spanja dhe Belgjika, ndërsa kompanitë ajrore kanë kërkuar që fleksibiliteti të vazhdojë për të shmangur radhët dhe kaosin në aeroporte.
Sipas të dhënave të raportuara sot, EES ka regjistruar tashmë rreth 200 milionë hyrje, ndërsa rreth 70 mijë persona janë ndaluar të hyjnë në zonën Shengen, përfshirë persona pa dokumentacionin e nevojshëm, udhëtarë që kishin tejkaluar periudhën e lejuar të qëndrimit dhe raste të përdorimit të dokumenteve të falsifikuara.
Shtyrja nuk do të thotë se EES është hequr apo se Greqia, Italia dhe vendet e tjera nuk e zbatojnë më sistemin. Bëhet fjalë për fleksibilitet në disa pika kufitare ku kontrollet e plota biometrike mund të krijojnë probleme operacionale. Për shqiptarët që udhëtojnë drejt vendeve të Shengenit, kjo do të thotë se procedura mund të ndryshojë në varësi të pikës së kalimit dhe se duhet të jenë të përgatitur për marrjen e fotografisë së fytyrës dhe gjurmëve të gishtërinjve./dritare.net
