Kukullat që shkatërruan televizionin! Flet Mentor Kikia
Saturday 18 July 2026, 18:06
Dritare.net
Në një peizazh mediatik që po ndryshon me shpejtësi të rrufeshme, gazetaria shqiptare gjendet në një udhëkryq ekzistencial. Gazetari i mirënjohur me një karrierë 35-vjeçare, Mentor Kikia, i ftuar në podcastin "Kohë për Reflektim" nga Mikele Kallanxhiu, në DritareTV, ka ofruar një skaner të detajuar dhe të pamëshirshëm të situatës aktuale të medias në Shqipëri. Nga vdekja e medias së shkruar dhe transformimi i televizioneve në arena gladiatorësh, deri tek epidemia e portaleve dhe shfrytëzimi i imazhit femëror, analiza e Kikisë prek çdo nerv të sistemit të informimit publik.
Evolucioni mediatik dhe fundi i gazetave
Biseda nis me një vështrim nostalgjik por realist mbi vdekjen e gazetarisë së printuar. Kikia thekson se shpërthimi i teknologjisë gjatë dy apo tre dekadave të fundit e fshiu median e shkruar nga qarkullimi me një shpejtësi të paimagjinueshme. Pamja tradicionale e njerëzve që shfletonin tufa me gazeta në kafenetë e mëngjesit është zëvendësuar plotësisht nga leximi përmes ekraneve të telefonave inteligjentë. Ky evolucion teknologjik nuk ka goditur vetëm printin, por ka vënë nën një presion të jashtëzakonshëm edhe vetë televizionin tradicional, i cili po përpiqet me vështirësi të gjejë rrugën e mbijetesës në epokën e internetit.
Eksodi drejt podkasteve dhe mungesa e lirisë
Një nga fenomenet më të diskutuara është përhapja masive e podkasteve, veçanërisht nga vetë gazetarët. Kikia argumenton se kjo nuk është thjesht një modë teknologjike, por një përgjigje e drejtpërdrejtë ndaj kapjes së hapësirave redaksionale. Për shkak të interesave të forta ekonomike dhe politike të pronarëve të mediave, televizionet tradicionale kanë humbur tehun e tyre kritik dhe investigativ. Gazetarët, duke u ndier të ngushtuar në këto korniza censuruese, po kërkojnë kanale alternative ku mund të ndihen sërish të lirë për të ushtruar profesionin e tyre. Podcasti ofron pikërisht këtë oaz pavarësie.
Kultura e 'Copy-Paste' dhe degradimi i portaleve
Shqipëria, pavarësisht popullsisë së saj të vogël, numëron një sasi disproporcionale portalesh informative. Për Kikinë, ky masivizim nuk përkthehet në pluralizëm cilësor, por në një krizë të thellë profesionalizmi. Pjesa dërrmuese e këtyre mediave online mbijetojnë me stafe minimale prej dy ose tre personash, duke funksionuar si makineri të thjeshta 'copy-paste'. Lajmi nuk verifikohet, rregullat bazë të gazetarisë (kush, çfarë, kur, ku, pse) injorohen, dhe gjithçka vihet në shërbim të gjenerimit të trafikut. Qëllimi fisnik i informimit të publikut është zëvendësuar nga gjuetia agresive për 'likes', 'shares' dhe klikime, duke e dërguar median online në një kurs tejet të rrezikshëm.
Teatralizimi i debatit politik
Kritika e Kikisë bëhet edhe më e mprehtë kur analizon programet e mbrëmjes dhe debatet televizive. Ekranet janë mbushur me individë të vetëshpallur 'analistë', shpesh ish-politikanë të dështuar ose militantë që flasin nën direktivat e partive që i sponsorizojnë. Më shqetësues është fakti se këto debate janë shndërruar në filma artificialë ose 'reality shows'. Moderatorët dhe produksionet stimulojnë qëllimisht tensione, fyerje dhe zhurmë artificiale vetëm për të tërhequr vëmendjen. Publiku, i cili ulet para ekranit për të kuptuar zgjidhjet e problemeve reale sociale apo ekonomike, ushqehet me biseda kafenesh të degraduara.
Seksizmi dhe përdorimi i imazhit femëror
Një tjetër plagë e hapur e televizionit modern shqiptar, sipas thekseve të forta të Kikisë, është qasja sipërfaqësore dhe komercializimi i imazhit femëror. Televizioni përshkruhet si një 'drogë' që tërheq të rinjtë të etur për famë. Në kërkim të audiencës, mediat shpesh injorojnë profesionistet e vërteta për të zgjedhur 'kukulla të bukura', duke i detyruar ato të mbajnë veshje provokuese dhe të adoptojnë fjalor vulgar për të rritur shikueshmërinë. Kikia paralajmëron se ky përdorim është kalimtar dhe abuziv: kur rinia dhe bukuria zbehen, televizioni i flak këto vajza në rrugë pa asnjë hezitim. Ai thekson se mendimi duhet të paraprijë gjithmonë imazhin.
Kronika e zezë: Dikur investigim, sot nxitim
Në zhanrin më delikat të gazetarisë, atë të kronikës së zezë, ndryshimi është drastik. Kikia e ndan epokën në dy faza: para dhe pas rrjeteve sociale. Dikur, gazetari duhej të shkonte në vendngjarje, të kërkonte dëshmitarë dhe të vepronte si hetues. Sot, çdo aksident apo krim filmohet nga qytetarët me telefona dhe publikohet në pak minuta. Fatkeqësisht, në vend që ta përdorin këtë teknologji për thellim, redaksitë thjesht e vjedhin këtë material dhe e publikojnë të paverifikuar, shpesh duke dhënë informacione të rreme për viktima apo autorë të përfshirë. Pavarësisht kësaj tabloje të zymtë, Mentor Kikia mbetet një besnik i përjetshëm i profesionit, të cilin e konsideron një mision shpirtëror. I tërhequr nga gazetaria e përditshme aktive, ai sot gjen paqe si një fermer i vogël në periferi, larg kafeneve të qytetit, duke i kushtuar kohë familjes, leximit të poezisë dhe historisë. Mesazhi i tij përfundimtar është një thirrje për kthimin tek themelet e etikës, përgjegjësisë dhe profesionalizmit, sepse një shoqëri pa një media të shëndetshme është e destinuar të jetojë në iluzione të rrezikshme./dritare.net
