G7 lëshon 100 milionë fuçi naftë nga rezervat, Trump heq dorë nga ndalimi i eksporteve
Saturday 3 October 2026, 12:12
Dritare.net
Vendet e G7-ës kanë rënë dakord të lëshojnë në treg deri në 100 milionë fuçi naftë nga rezervat e tyre strategjike, për të lehtësuar problemet me furnizimin që kanë rritur ndjeshëm çmimet e karburantit.
Sipas deklaratës së përbashkët të udhëheqësve, masa nis menjëherë dhe zgjat katër muaj, me koordinimin e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA). Në 20 ditët e para do të lëshohet një sasi e konsiderueshme nafte dizel, dhe sipas nevojës mund të ketë lëshime shtesë. Sasia e plotë do të jetë një përzierje nafte dizel dhe nafte bruto. Ende nuk dihet cilat vende partnere do të lëshojnë stoqet e tyre dhe sa shpejt.
Marrëveshja përfshin edhe një angazhim të rëndësishëm: mes anëtarëve të G7-ës nuk do të ketë asnjë kufizim në eksportin e energjisë dhe të produkteve energjetike.
Kërcënimi i Trumpit
Vendimi vjen pasi presidenti amerikan Donald Trump kishte paralajmëruar se do të ndalonte eksportet e naftës nga SHBA-ja, nëse vendet evropiane nuk do të nxirrnin më shumë nga rezervat e tyre. Sipas analistëve, një masë e tillë do të ulte çmimet për amerikanët para zgjedhjeve të mesit të mandatit në nëntor, por do t'i rriste në vendet e tjera.
Pas marrëveshjes, Trump shkroi në rrjetet sociale: "Evropa sapo ka rënë dakord të lëshojë një sasi të madhe të naftës së saj. Procesi do të fillojë menjëherë."
Më vonë, në Shtëpinë e Bardhë, ai deklaroi se ndalimi i eksporteve "nuk ka qenë kurrë në tryezë", ndonëse vetëm disa ditë më parë e kishte mbështetur publikisht. "Ajo që bëri Evropa ishte një gjë e shkëlqyer. Ne nuk do ta bëjmë ndalimin e eksportit, do të bëjmë atë që duhet," tha Trump.
Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, kishte argumentuar se fermerët, shoferët e kamionëve dhe bizneset amerikane "nuk duhet të mbajnë vetëm ata barrën" e rritjes së çmimeve.
Macron: Çmimet do të ulen
Takimin e udhëheqësve të G7-ës e kryesoi presidenti francez Emmanuel Macron. Sipas tij, veprimi i koordinuar do të "ulë çmimet e produkteve të naftës, veçanërisht të naftës dizel". Për angazhimin që të mos ketë ndalime eksporti, Macron tha se "presidenti Trump ishte shumë i qartë në këtë pikë".
Mbretërinë e Bashkuar e përfaqësoi Ed Miliband, i cili tha se masat do të "stabilizojnë furnizimin me energji dhe do t'i mbrojnë familjet dhe bizneset nga goditjet e çmimeve".
G7 do të koordinojë edhe oraret e mirëmbajtjes së rafinerive, që të mos mbyllen shumë prej tyre njëkohësisht, dhe po nxit vendet që kanë kapacitet të rrisin prodhimin e naftës dizel.
Çmimi mbetet mbi 100 dollarë
Pas njoftimit, nafta Brent, referenca globale, ra për pak kohë nën 100 dollarë për fuçi, por deri të premten në mbrëmje u rrit sërish në rreth 102 dollarë. Para nisjes së luftës me Iranin, ajo tregtohej me rreth 73 dollarë.
Sipas Matt Smith, drejtor kërkimesh në kompaninë Kpler, rritja e re erdhi nga sulmet e përsëritura mes Arabisë Saudite dhe houthive në Jemen, si dhe nga zërat për një ofensivë saudite.
Shmangia e ndalimit të eksporteve amerikane është lehtësim i madh për vendet që varen nga importet. Në Mbretërinë e Bashkuar, ku çmimi në pompë kaloi për herë të parë 2 paund për litër, mbi gjysma e naftës importohet, dhe 31% e këtyre importeve vijnë nga SHBA-ja. Rafineritë amerikane prodhojnë 4 deri në 5 milionë fuçi në ditë dhe eksportojnë rreth 1.2 deri në 1.5 milionë prej tyre.
