Andis Salla: Nga fermer i mbijetesës te fermer biznesmen, bujqësia shqiptare po ndryshon!
Saturday 13 June 2026, 20:08
Dritare.net
Sektori i bujqësisë në Shqipëri po kalon një nga fazat e tij më delikate dhe transformuese, teksa qeveria synon të ndryshojë qasjen tradicionale për ta kthyer atë në një industri të formalizuar, të standardizuar dhe konkurruese në tregun evropian. Në një intervistë për gazetaren Rudina Xhunga në DritareTV, ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, zoti Andis Salla tregoi një sërë nismash të reja që prekin çdo hallkë të zinxhirit bujqësor dhe blegtoral, duke nisur nga Skema Kombëtare e mbështetjes e deri te planet ambicioze për siguracionin bujqësor dhe kreditimin e lehtësuar. Me mbi 20,000 aplikantë të regjistruar vetëm në dy javët e para të hapjes së skemës, interesi i fermerëve duket i lartë, por pas këtij fluksi fshihen sfida të thella strukturore që shteti po përpiqet t'i adresojë përmes rregullave të reja.
Fokusi te blegtoria dhe të rinjtë
Një nga pikat e trajtuara nga ministri ishte mbështetja për blegtorinë, një sektor që ka përjetuar vështirësi të vazhdueshme vitet e fundit për shkak të kostove të larta, emigrimit dhe mungesës së fuqisë punëtore të specializuar. Për t'i dhënë frymë këtij sektori, qeveria ka ulur ndjeshëm pragun e përfitimit për fermerët. Më parë, një fermer duhej të kishte minimalisht 10 lopë për të përfituar subvencione, ndërsa tani ky prag ka zbritur në 5. Për bagëtitë e imëta, pragu ra nga 100 në 50 krerë. Ky vendim strategjik synon të përfshijë edhe fermerët e vegjël dhe të mesëm, të cilët përbëjnë shtyllën kurrizore të ekonomisë rurale në vend. Për më tepër, vlera e subvencionit për krerë është rritur; për dele ka shkuar në 15,000 lekë, ndërsa për gjedhët nga 100,000 në 120,000 lekë. Por qeveria nuk po ndalet vetëm te mbijetesa e fermave ekzistuese. Ka një përpjekje të theksuar për të tërhequr gjak të ri në bujqësi. Të rinjtë që duan të angazhohen në këtë sektor mund të përfitojnë deri në 10,000 euro grante. Po ashtu, një program i veçantë prej 30,000 eurosh është hapur për ndërtimin ose modernizimin e staneve, me kushte strikte që përfshijnë panele diellore dhe tanke inoksi për të ruajtur standardet e sigurisë ushqimore në kushte malore.
Copëzimi i tokës dhe formalizimi
Një tjetër problem kronik i bujqësisë shqiptare mbetet fragmentizimi i thellë i tokës si pasojë e Ligjit 7501. Tokat e ndara në ngastra të vogla bëjnë të vështirë krijimin e fermave masive dhe ekonomive të shkallës. Kjo situatë rëndohet nga fakti se shumë pronarë tokash jetojnë në emigracion dhe nuk pranojnë të nënshkruajnë kontrata qiraje me fermerët vendas që duan ta punojnë atë tokë. Për të zhbllokuar këtë ngërç, skema e re kombëtare lejon aplikimin për subvencione vetëm me një marrëveshje dore ose Akt të Marrjes së Tokës në Pronësi (AMTP), pa kërkuar detyrimisht një certifikatë të re pronësie. Ministri i bëri thirrje publike emigrantëve që të lëshojnë tokat e tyre të djerra për t'u punuar nga fermerët lokalë, duke i siguruar ata se nuk rrezikojnë humbjen e pronësisë. Krahas kësaj, një sfidë madhore është formalizimi i sektorit. Qeveria po ofron një shpërblim prej 10% të vlerës së çdo fature të lëshuar për të nxitur fermerët të regjistrohen me NIPT dhe të shesin produktet e tyre zyrtarisht në pikat e grumbullimit. Kjo masë, e shoqëruar me ndalimin e skemës së naftës për ata që nuk dëshmojnë punë reale në tokë, synon t'i japë fund abuzimeve dhe të mbështesë prodhuesit e vërtetë.
Siguria ushqimore dhe rruga drejt BE-së
Asnjë rritje prodhimi nuk mund të jetë e suksesshme pa plotësuar standardet e sigurisë ushqimore, sidomos tani që Shqipëria është në bisedime të avancuara me Bashkimin Evropian. Ministri theksoi rëndësinë e kategorizimit të subjekteve bujqësore, një proces që evidenton mangësitë në infrastrukturë dhe detyron fermat të investojnë në teknologji dhe higjienë. Me mbi 330,000 tonë eksporte vitin e kaluar, cilësia e produktit shqiptar është e padiskutueshme, por ajo kërkon gjurmueshmëri. Kontrollet masive në farmacitë bujqësore dhe arrestimet për shitjen e pesticideve të paligjshme dëshmojnë ashpërsimin e shtetit ndaj abuzimeve.
Siguracioni dhe kreditimi
Për të mbyllur ciklin e mbështetjes, qeveria ka firmosur një garanci sovrane me bankat e nivelit të dytë. Ky fond lejon marrjen e kredive deri në 2 milionë euro me një interes prej vetëm 2%, ku shteti garanton 70% të kolateralit. Kjo do të ndihmojë agrobizneset të zgjerojnë kapacitetet e tyre përpunuese. Së fundmi, në bashkëpunim me qeverinë turke dhe gjermane, po hartohet ligji për siguracionin bujqësor, i cili do t'i mbrojë fermerët nga fatkeqësitë natyrore dhe ndryshimet klimatike, duke mbyllur kështu hendekun e pasigurisë që ka përndjekur bujqësinë shqiptare prej dekadash. E ardhmja e bujqësisë duket se po kalon nga një fazë mbijetese në një fazë të strukturuar biznesi kombëtar e ndërkombëtar./dritare.net
