FMN godet BE-në: Po hidhni miliarda për energjinë dhe po e zgjatni krizën!
E Diel 3 Maj 2026, 09:09
Dritare.net
International Monetary Fund (FMN) ka kritikuar ashpër qeveritë e Bashkimit Evropian për mënyrën si po reagojnë ndaj rritjes së çmimeve të energjisë, duke paralajmëruar se politikat aktuale mund të përkeqësojnë krizën në vend që ta zgjidhin. Sipas një analize të publikuar nga Financial Times, Fondi Monetar Ndërkombëtar vlerëson se shumë vende europiane po rikthehen te subvencionet e përgjithshme për energjinë, duke injoruar paralajmërimet dhe përvojën e krizës së mëparshme.
Çfarë po bën gabim Evropa, sipas FMN-së?
FMN thekson se qeveritë po zgjedhin rrugën më të lehtë politikisht, mbajtjen artificiale të ulët të çmimeve të energjisë për të gjithë qytetarët. Por kjo, sipas Fondit, krijon disa probleme serioze:
Deformon tregun – çmimet nuk reflektojnë realitetin e furnizimit dhe kërkesës.
Rrit konsumin – kur çmimet mbahen të ulëta, njerëzit nuk kanë motiv të kursejnë energji.
Rrit barrën fiskale – buxhetet e shteteve rëndohen me miliarda euro
Ndihmon edhe të pasurit, jo vetëm shtresat në nevojë. Pra, shteti shpenzon shumë, por efekti është i shpërndarë dhe jo efikas.
Sa kushtuan këto politika më parë?
Gjatë krizës energjetike pas luftës në Ukrainë, shumë vende të BE-së shpenzuan 2%–3% të Prodhimit të Brendshëm Bruto për subvencione
aplikuan masa që më pas u bënë politikisht të vështira për t’u hequr. Kjo krijoi një problem tjetër. Qytetarët u mësuan me çmime artificialisht të ulëta, dhe çdo rritje më pas u bë e papranueshme politikisht.
Paralajmërimi i FMN-së: rrezik për krizë më të gjatë
FMN paralajmëron se nëse kjo qasje vazhdon kriza energjetike mund të zgjasë më shumë, inflacioni mund të mbetet i lartë, ekonomia europiane mund të ngadalësohet. Me fjalë të thjeshta, po blini qetësi sot, por po paguani krizë më të gjatë nesër.
Çfarë propozon FMN-ja në vend të subvencioneve masive
Fondi Monetar Ndërkombëtar sugjeron një qasje tjetër:
• Ndihmë të targetuar vetëm për familjet në nevojë
• Pagesa direkte (cash) në vend të uljes së çmimeve për të gjithë
• Masa të përkohshme, me afat të qartë
• Lënien e çmimeve të reflektojnë realitetin e tregut
Kjo, sipas FMN do të ulë konsumin e panevojshëm, do të mbrojë buxhetin e shtetit, do të ndihmojë realisht ata që kanë nevojë.
Pse po rikthehet ky debat tani
Rritja e tensioneve gjeopolitike dhe paqëndrueshmëria në tregjet globale të energjisë kanë rritur frikën për rritje të re të çmimeve dhe presion mbi ekonomitë evropiane. Në këtë kontekst, qeveritë po tentojnë të mbrojnë qytetarët, por FMN-ja paralajmëron se mënyra aktuale është e gabuar./dritare.ner
