Hans Spernbauer i Austria Praemix: Çfarë duhet të ndryshojë Shqipëria në bujqësi dhe blegtori
Sunday 28 June 2026, 13:01
Dritare.net
Ndërsa Shqipëria përparon në rrugëtimin e saj drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, sektorët ekonomikë duhet të fillojnë urgjentisht të përafrojnë standardet e tyre me legjislacionin e ashpër komunitar. Sektori i bujqësisë, dhe në veçanti ai i qumështit, përbën një nga fushëbetejat më delikate në këtë tranzicion. Hans Spernbauer i Austria Praemix në një inteevistë për gazetaren Rudina Xhunga, vë theksin pikërisht te kjo çështje jetike: misioni aktual i ekspertëve është t'i sjellin fermat shqiptare sa më pranë standardeve të BE-së, pasi dita e llogaridhënies po afron me shpejtësi. Megjithëse disa ndërmarrje vendase që ata kanë mbikëqyrur janë histori të vërteta suksesi që do t'i bënin nder edhe tregut evropian, realiteti i përgjithshëm paraqitet problematik.
Në Bashkimin Evropian, rregullat për cilësinë e qumështit janë absolute. Parametrat lidhur me numrin e qelizave somatike, ngarkesën bakteriale dhe mbetjet e antibiotikëve nuk janë sugjerime, por ligje të pakapërcyeshme. Hans Spernbauer thotë qartë se nëse një prodhues nuk plotëson këtë minimum të detyrueshëm, fabrikat e përpunimit të qumështit në BE e kanë të ndaluar me ligj të pranojnë lëndën e tij të parë. Në Austri, një shtet me traditë të gjatë bujqësore, plot 95% e fermave i përmbushin pa problem këto kritere rigoroze. Në kontrast, në Shqipëri, pavarësisht se ekzistojnë elita fermerësh që janë në rregull, përqindja e përgjithshme e atyre që plotësojnë standardet është ende thelbësisht më e ulët. Kjo tregon një rrezik të jashtëzakonshëm ekonomik nëse tregu shqiptar hapet papritur, pasi mijëra litra qumësht do të mbeteshin pa u shitur.
Përballë kësaj situate, strategjia e ndërhyrjes austriake ofron një këndvështrim interesant. Ndryshe nga perceptimi i përgjithshëm se e ardhmja i përket vetëm korporatave të mëdha, qasja thekson zhvillimin e fermave të mesme. Në vend që të mbështesin vetëm ngritjen e komplekseve industriale me 500 ose 1,000 krerë, ekspertët austriakë synojnë të fuqizojnë fermat familjare me 50 deri në 70 krerë. Ky nuk është një vendim i rastësishëm. Modelet e fermave në Austri tregojnë baza e një bujqësie të qëndrueshme është familja. Kur biznesi mbetet në përmasa të menaxhueshme nga anëtarët e familjes, krijohet një lidhje e ngushtë dhe emocionale me kafshët. Ky përkushtim përkthehet direkt në një kujdes më të madh shëndetësor dhe në produkte me cilësi shumë më të lartë.
Hans Spernbauer thotë se ky model po fillon të japë shenja të forta edhe në Shqipëri. Ka një trend inkurajues ku të rinjtë shqiptarë, brezi i dytë i fermerëve, po marrin stafetën nga prindërit e tyre. Këta të rinj vijnë me një qasje ndryshe: ata janë kuriozë, duan të mësojnë metoda të reja, të adoptojnë teknologjinë dhe pyesin vazhdimisht ekspertët sesi mund të rrisin efikasitetin e një ferme me 50 lopë në mënyrë që të mbajnë familjen e tyre. Kjo është pikërisht rruga drejt suksesit.
Megjithatë, për t'ia dalë mbanë, koha nuk pret. Hans Spernbauer kërkon një ndërhyrje më të shpejtë dhe të koordinuar nga institucionet shtetërore shqiptare. Përderisa synohet BE-ja, shteti duhet të mendojë dhe të veprojë sipas logjikës së BE-së që tani. Ai duhet të krijojë infrastrukturën e duhur ligjore dhe laboratorike për monitorimin e cilësisë dhe të japë mbështetjen bazike që u duhet organizatave private dhe shoqatave të fermerëve. Nga ana tjetër, fermerët shqiptarë duhet të edukohen se shërbimet cilësore të kontrollit kushtojnë dhe janë një domosdoshmëri për mbijetesë. Vetëm një punë masive dypalëshe, mes institucioneve të qeverisë dhe mentalitetit të ri të fermerëve, mund ta përgatisë Shqipërinë për realitetin e pashmangshëm evropian./dritare.net
-
-
-
Bujqësia e së ardhmes, ja robotët që po zëvendësojnë fermerët në Austri
28 Qershor, 12:29
