Shpërthimi i parazitit alarmon prindërit, por ekspertët kanë një këshillë të rëndësishme
Monday 3 August 2026, 10:10
Dritare.net
Nga Katia Hetter
E dini se çfarë nuk i ka shkaktuar kurrë diarre askujt? Biskotat, thonë disa njerëz në rrjetet sociale.
Ndërsa disa mund të jenë duke kërkuar më shumë arsye për të ngrënë biskota, shumë të tjerë po hezitojnë të konsumojnë sallata dhe produkte të tjera të freskëta për shkak të një shpërthimi të ciklosporiazës, një infeksion parazitar që mund të shkaktojë diarre dhe simptoma të tjera të aparatit tretës.
Për fat të keq, ky shqetësim mund të mos i nxisë fëmijët të konsumojnë më shumë fruta dhe perime. Kjo vjen në një moment kur një studim i ri i publikuar në BMJ Global Health ka zbuluar se fëmijët në mbarë botën nuk po konsumojnë mjaftueshëm ushqime të shëndetshme me bazë bimore.
Studiuesit analizuan të dhëna nga anketat ushqimore të zhvilluara në 185 vende, për të kuptuar më mirë se çfarë hanë fëmijët dhe si kanë ndryshuar këto zakone me kalimin e kohës.
Sipas studimit, fëmijët në pothuajse çdo rajon të botës nuk konsumojnë mjaftueshëm fruta, perime jo niseshtore, bishtajore, arra dhe fara, si dhe perime niseshtore. Edhe pse konsumi është përmirësuar disi gjatë viteve, përparimi ka qenë i kufizuar.
Në Shtetet e Bashkuara, foshnjat dhe fëmijët e vegjël rezultojnë ndër konsumatorët më të mirë të frutave dhe perimeve. Megjithatë, pas moshës 2 vjeç, konsumi bie në më pak se dy racione në ditë gjatë pjesës tjetër të fëmijërisë dhe adoleshencës.
Kjo është shqetësuese, pasi udhëzimet ushqimore amerikane rekomandojnë që fëmijët të konsumojnë më shumë fruta dhe perime ndërsa rriten.
Një nga arsyet e mundshme për këtë rënie është se prindërit kanë më shumë kontroll mbi ushqimin e foshnjave dhe fëmijëve të vegjël. Kur fëmijët rriten, ata kalojnë më shumë kohë në shkollë dhe me miqtë, hanë më shpesh jashtë shtëpisë dhe ekspozohen më shumë ndaj ushqimeve të përpunuara dhe reklamave për produkte me shumë sheqer të shtuar, kripë dhe yndyra të pashëndetshme.
Ekspertët theksojnë se përmirësimi i ushqyerjes së fëmijëve nuk është vetëm përgjegjësi e prindërve. Shkollat, komunitetet dhe mjedisi ushqimor duhet gjithashtu ta bëjnë më të lehtë zgjedhjen e ushqimeve të shëndetshme.
Pse janë kaq të rëndësishme frutat dhe perimet?
Frutat dhe perimet janë të pasura me vitamina, minerale, fibra dhe përbërës të tjerë të dobishëm që mbështesin shëndetin. Gjatë fëmijërisë, ato ndihmojnë në sigurimin e lëndëve ushqyese të nevojshme për rritjen dhe zhvillimin.
Ekspertët theksojnë gjithashtu rëndësinë e krijimit të zakoneve të shëndetshme që në moshë të hershme. Fëmijët që mësohen të konsumojnë ushqime të shëndetshme kanë më shumë gjasa t'i vazhdojnë këto zakone edhe në moshë madhore.
Ushqyerja e zgjedhur është një pjesë normale e zhvillimit për shumë fëmijë, veçanërisht për të vegjlit. Një fëmijë mund të refuzojë një ushqim të ri ose të mos e pëlqejë më një ushqim që më parë e hante me kënaqësi.
Megjithatë, ekspertët këshillojnë prindërit të mos heqin dorë. Një refuzim nuk do të thotë se fëmija nuk do ta pranojë kurrë atë ushqim.
Rekomandohet që frutat dhe perimet të ofrohen vazhdimisht, pa ushtruar presion mbi fëmijën. Prindërit mund të hanë së bashku me fëmijët dhe t'u tregojnë atyre përmes shembullit se ushqimet e shëndetshme janë pjesë normale e vakteve të përditshme. Përfshirja e fëmijëve në blerjen e ushqimeve ose në përgatitjen e vakteve mund t'i bëjë ata më të gatshëm të provojnë ushqime të reja.
A janë të sigurta frutat dhe perimet gjatë shpërthimit të ciklosporiazës?
Sipas ekspertëve, familjet nuk duhet të ndalojnë së ngrëni fruta dhe perime vetëm për shkak të shpërthimit.
Në vend të kësaj, duhet të ndiqen rregullat bazë të sigurisë ushqimore: lani duart me ujë dhe sapun para se të prekni ushqimin, shpëlani frutat dhe perimet e freskëta nën ujë të rrjedhshëm dhe mbajini produktet e freskëta larg mishit, shpendëve dhe produkteve të detit të papërpunuara për të shmangur kontaminimin e kryqëzuar.
Ushqimet që prishen duhet të futen në frigorifer në kohën e duhur dhe familjet duhet të ndjekin çdo njoftim zyrtar për tërheqjen e produkteve nga tregu. Nëse një produkt është përfshirë në një tërheqje zyrtare, ai nuk duhet konsumuar.
Produktet e freskëta nuk janë e vetmja mundësi. Frutat dhe perimet e ngrira dhe të konservuara mund të jenë gjithashtu pjesë e një diete të shëndetshme. Kur blihen produkte të konservuara, ekspertët këshillojnë zgjedhjen e perimeve pa kripë të shtuar dhe frutave të konservuara në ujë ose në lëngun e tyre, në vend të shurupit të rëndë.
Për fëmijët, lëngjet e frutave duhet të kufizohen dhe nuk duhet të zëvendësojnë frutat e plota. Smoothiet mund të jenë një alternativë e mirë nëse përmbajnë fruta dhe perime dhe nuk kanë sheqer të shtuar, por edhe ato nuk duhet të zëvendësojnë plotësisht ushqimet e plota.
Këshilla kryesore për prindërit
Mesazhi kryesor i ekspertëve është të synohet qëndrueshmëria dhe jo perfeksioni.
Prindërit duhet t'u ofrojnë fëmijëve fruta dhe perime rregullisht, t'i bëjnë ato pjesë të zakonshme të vakteve dhe ushqimeve të ndërmjetme dhe të kuptojnë se fëmijëve mund t'u duhen disa tentativa përpara se të pranojnë një ushqim të ri.
Qëllimi nuk është që fëmijët të ushqehen në mënyrë perfekte çdo ditë, por të krijojnë zakone të shëndetshme që mund t'i mbështesin gjatë gjithë jetës./L.F-dritare.net
