Fermer në katër breza! Mos ma prekni qumështin!
E Shtunë 7 Shkurt 2026, 19:07
Dritare.net
Në peizazhin bujqësor të Shqipërisë, ku tradita shpesh përplaset me modernizimin e vështirë, ferma “Leçini” në fshatin Gosë të Kavajës përfaqëson një rast studimi të jashtëzakonshëm të qëndresës, inovacionit dhe sfidave demografike që kanë mbërthyer vendin. Erioni, një fermer i brezit të katërt, nuk është thjesht një blegtor që menaxhon fermën e tij; ai është dëshmitar i transformimit rrënjësor të sektorit të qumështit në Shqipëri, duke kaluar nga metodat primitive të gjyshit të tij në epokën e digjitalizimit dhe automatizimit të plotë.
Historia e familjes Leçini është e ngulitur thellë në tokën e Kavajës. Ndryshe nga tendenca masive e emigrimit që ka zbrazur zonat rurale, Rioni dhe familja e tij zgjodhën të qëndronin. “Unë jam brezi i katërt që punoj këtu,” thotë ai për gazetaren Rudina Xhunga, duke kujtuar se si gjyshi i tij mbajti gjallë traditën edhe gjatë periudhës së regjimit komunist, për ta zgjeruar atë menjëherë pas ardhjes së demokracisë. Sot, ferma nuk është thjesht një vend punë, por një ndërmarrje moderne që operon me standarde evropiane, duke përdorur teknologji të avancuar për mjeljen, ushqimin dhe monitorimin e shëndetit të kafshëve.
Megjithatë, shkëlqimi i tankeve të ftohjes prej inoksi dhe makinerive të automatizuara fsheh një realitet të ashpër dhe një luftë të përditshme. Erioni flet me pasion dhe indinjatë për keqkuptimet publike dhe sulmet mediatike rreth sigurisë ushqimore, veçanërisht panikut të lidhur me aflatoksinën. Për të, siguria ushqimore nuk është një term burokratik, por një çështje mbijetese dhe krenarie familjare. Me një regjim pune që fillon në orën 04:00 të mëngjesit dhe përfundon në 23:00 të natës, ai thekson se çdo litër qumësht që del nga ferma e tij është i njëjti që konsumon fëmija e tij. Transparenca është arma e tij kryesore; nga recetat e detajuara të ushqimit të përgatitura nga konsulentë austriakë e gjermanë, deri te analizat rigoroze të lagështirës dhe mykut në ushqimin e bagëtive.
Një nga aspektet më befasuese të këtij reportazhi të DritareTV, është zgjidhja që ferma ka gjetur për krizën akute të fuqisë punëtore në Shqipëri. Ndërsa të rinjtë vendas largohen ose refuzojnë punën në bujqësi, ferma “Leçini” ka kthyer sytë nga Azia, duke punësuar punëtorë nga India. Ky fenomen, dikur i paimagjinueshëm për zonat rurale shqiptare, po kthehet në një normalitet të ri të detyrueshëm për bizneset që duan të mbijetojnë. “Këtë punë nuk e kanë shumë qejf njerëzit këtu,” pranon Erioni, duke nënvizuar se mbështetja e shtetit dhe subvencionet janë jetike, por mungesa e krahut të punës mbetet thembra e Akilit për zgjerimin e mëtejshëm. Pavarësisht vështirësive, ferma vazhdon të investojë. Djali i Erionit, Eldi, një student masteri për Financë-Bankë, është gjithashtu pjesë aktive e fermës, duke sinjalizuar një ndërthurje të rrallë mes edukimit akademik dhe punës praktike në terren. Ky vazhdimësi brezash, e kombinuar me teknologjinë që garanton “zinxhirin e ftohtë” të qumështit deri në 3 gradë Celsius para se t’i dorëzohet përpunuesve të mëdhenj si Lufra, tregon se bujqësia shqiptare ka potencial për të qenë konkurruese. Por, siç dëshmon ferma Leçini, ky sukses kërkon sakrifica mbinjerëzore, investime të guximshme dhe një aftësi për t’u përshtatur me një treg global, qoftë për teknologjinë, ashtu edhe për punëtorët./dritare.net
