5 gjëra befasuese dhe shpresëdhënëse që mësuam këtë vit, për Alzheimerin!
E Diel 28 Shtator 2025, 15:03
Dritare.net
Shumë njerëz shqetësohen për rrezikun e demencës me kalimin e moshës dhe jo pa arsye. Një studim i vitit 2025 zbuloi se rreziku për të zhvilluar demencë pas moshës 55 vjeç arrin deri në 42%, ndërsa numri i rasteve pritet të rritet nga 514 mijë në vitin 2020 në 1 milion deri në vitin 2060. Por lajmet e fundit nga shkenca japin shpresë: përparime të rëndësishme po sjellin diagnostikim më të hershëm, mënyra parandalimi dhe trajtime që mund të ndryshojnë jetën.
5 zbulimet kryesore në kërkimet e vitit 2025
Test gjaku për Alzheimer
FDA-ja ka miratuar testin e parë të gjakut që zbulon me mbi 90% saktësi shenjat biologjike të sëmundjes (pllakat amiloide dhe proteinën tau). I thjeshtë, i shpejtë dhe i përballueshëm, ky test hap rrugën për diagnostikim të hershëm dhe trajtim në kohë, edhe në zona pa pajisje të shtrenjta.
Fuqia e stilit të jetesës
Një studim i madh tregoi se kombinimi i dietës së shëndetshme, aktivitetit fizik, stërvitjes mendore dhe kontrollit shëndetësor përmirëson ndjeshëm kujtesën dhe ul rrezikun e demencës, edhe te personat me predispozitë gjenetike, përcjell dritare.net
Roli i inflamacionit
Shkencëtarët po zbulojnë se inflamacioni në tru ndikon drejtpërdrejt në zhvillimin e Alzheimerit. Kjo po hap rrugë për trajtime që synojnë sistemin imunitar, duke mundësuar qasje të reja terapeutike.
Vaksinat si mbrojtje
Studime të reja tregojnë se persona të vaksinuar kundër herpesit ose RSV kanë deri në 20% më pak gjasa të zhvillojnë demencë. Vaksinat mund të ulin infeksionet që dëmtojnë trurin dhe të forcojnë reagimin mbrojtës të imunitetit.
Litiumi, një armë e re premtuese
Eksperimente te kafshët tregojnë se doza të vogla litiumi mund të ngadalësojnë formimin e pllakave dhe nyjeve që dëmtojnë qelizat e trurit. Studimet te njerëzit pritet të fillojnë së shpejti.
Ekspertët theksojnë se falë këtyre risive, jemi në prag të një epoke ku parandalimi dhe diagnostikimi i hershëm mund të zgjasin jo vetëm jetën, por edhe vite të shëndetshme dhe me cilësi më të lartë. Kujdesi ndaj ushqyerjes, aktiviteti fizik dhe vaksinimet mbeten armët më të forta për të mbrojtur trurin./K.C/dritare.net
