Nga Elbasani në Hollywood, rrëfimi i jashtëzakonshëm i Aldo Shllakut
E Shtunë 11 Prill 2026, 16:04
Dritare.net
Kompozitori shqiptar Aldo Shllaku, i cili prej dy dekadash jeton dhe punon në Los Anxhelos, ka ndarë detaje të jashtëzakonshme të rrugëtimit të tij nga një fëmijëri e shënjuar nga persekutimi komunist në Shqipëri, deri te majat e industrisë globale të filmit. Gjatë një interviste të thelluar për Shqip nga Rudina Xhunga në Dritare Televizion, Shllaku zbuloi prapaskenat e Hollivudit, dinamikat e reja të industrisë kinematografike, si dhe problematikat e thella që pengojnë zhvillimin e artit dhe kulturës në Shqipëri.
Një histori qëndrese dhe edukimi
Aldo Shllaku ka lindur në Elbasan, si pasojë e internimeve të familjes së tij nga regjimi komunist. Gjyshi i tij, një ushtarak gjatë kohës së Mbretit Zog, ishte dënuar me vdekje, çka solli një kalvar vuajtjesh për familjen. Pas përfundimit të shkollës së mesme të muzikës "Onufri" në Elbasan dhe rënies së regjimit komunist në vitin 1991, Shllaku emigroi fillimisht në Greqi dhe më pas në Kanada, ku kreu studimet për kompozicion në Montreal. Ambicia e tij e dërgoi më pas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, përkatësisht në University of Southern California (USC) në Los Anxhelos, një nga institucionet më prestigjioze në botë për muzikën e filmit. Ishte pikërisht ky edukim i fortë akademik që i hapi rrugën për të punuar fillimisht si asistent i kompozitorit të njohur Christopher Young, duke marrë pjesë në projekte masive si "Spider-Man 2" dhe "Spider-Man 3".
Në sheshxhirim me legjendat e kinemasë
Një nga momentet më kulminante të karrierës së Shllakut është padyshim puna në filma që përfshijnë emra si Robert De Niro, Morgan Freeman dhe Tommy Lee Jones. Ai kompozoi muzikën për filmin "The Comeback Trail", me regji të George Gallo. Shllaku përshkruan një realitet krejt tjetër të yjeve të Hollivudit nga ai që perceptohet nga jashtë. Sipas tij, në sheshxhirim këta aktorë me çmime Oscar janë jashtëzakonisht të thjeshtë, bashkëpunues dhe të fokusuar te puna e tyre. Ai thekson se madhështia e tyre nuk qëndron te kapriçot e statusit, por te profesionalizmi dhe gatishmëria për të dhënë maksimumin në çdo skenë.
Logjistika e muzikës së filmit dhe rasti i munguar i Tiranës
Për të krijuar kolonën zanore të një filmi të rëndësishëm, Shllaku drejton një ushtri të vërtetë profesionistësh anembanë globit. Për njërin nga projektet e tij, ai regjistroi seksionin e tunxhit në Berlin për të kapur tingullin specifik gjerman, korin në Shkup (Maqedonia e Veriut), një Big Band në Nashville, dhe solistët në Los Anxhelos. Gjatë këtij diskutimi, kompozitori zbuloi një detaj të hidhur për Shqipërinë. Ndërkohë që qytete si Shkupi, Beogradi, Sofia dhe Praga kanë ngritur studio të mirëfillta shtetërore që tërheqin miliona dollarë nga produksionet e huaja, Tirana mbetet jashtë këtij tregu. Shllaku përmendi një nismë të dështuar për të kthyer një sallë të Radio Televizionit Shqiptar (RTSH) në një studio regjistrimi ndërkombëtare. Sipas tij, Shqipëria ka muzikantë të shkëlqyer, por mungesa e vizionit dhe infrastrukturës i detyron kompozitorët dhe producentët t'i çojnë buxhetet e tyre në vendet fqinje.
Revolucioni i platformave streaming
Intervista preku edhe ndryshimet tektonike në industrinë e filmit, të diktuara nga platformat si Netflix dhe Amazon Prime. Shllaku shpjegon se modeli tradicional i kinemasë po përballet me vështirësi, pasi filmat me buxhet të mesëm (5 deri në 10 milionë dollarë) po zhduken. Studiot e mëdha po fokusohen te blockbusters, sequels dhe filmat që mbështeten te pronësia intelektuale (IP) me vlera të larta për tregtim të aksesorëve (merchandising), si Star Wars apo Marvel. Nga ana tjetër, buxhetet e platformave streaming kanë arritur në miliarda dollarë në vit, duke u kthyer në financuesit kryesorë të prodhimeve të reja audiovizuale.
Van Damme si shqiptar dhe kinemaja kombëtare
Një zhvillim tejet interesant vjen nga bashkëpunimi i Shllakut me regjisorin shqiptar Peter Malota në filmin "Kill 'Em All 2", ku luan Jean-Claude Van Damme. Malota rishkroi skenarin për ta bërë personazhin e Van Damme një shqiptar nga Shala (Filip Shala), i cili hakmerret për vrasjen e të atit gjatë luftës në Kosovë nga forcat speciale serbe. Ky ndryshim e shtyu Shllakun të përfshinte instrumente tradicionale shqiptare si fyelli dhe çiftelia në një kolonë zanore të një filmi aksion hollivudian. Në kontrast me sukseset individuale jashtë vendit, Shllaku u shpreh kritik ndaj gjendjes së kinematografisë në Shqipëri, duke theksuar mungesën e buxheteve, zvarritjen shumëvjeçare të projekteve dhe klimën e papërshtatshme të krijuar nga letrat anonime dhe inatet personale, si në rastin e filmit "Falja e gjakut" që u pengua të përfaqësonte vendin në Oscar. Ai vlerësoi lirinë dhe talentin e kineastëve në Kosovë, duke e parë atë si një model për zhvillimin e artit në një shoqëri posttranzicioni./dritare.net
