Dy raste të virusit Nipah janë konfirmuar në Indinë lindore, njofton Organizata Botërore e Shëndetësisë. CK Thanseer/Reuters
Organizata Botërore e Shëndetësisë ka raportuar të enjten dy raste të konfirmuara të infektimit me virusin e rrallë dhe shumë të rrezikshëm Nipah në një shtet lindor të Indisë, duke rikthyer vëmendjen ndërkombëtare mbi këtë patogjen me shkallë të lartë vdekshmërie.
Virusi Nipah vret më shumë se gjysmën e personave që infekton. Ai mori emrin nga një fshat në Malajzi, ku u identifikua për herë të parë rasti i njohur, dhe i përket së njëjtës familje virusesh si fruthi. Megjithatë, ndryshe nga fruthi, Nipah nuk është shumë ngjitës, por konsiderohet dukshëm më vdekjeprurës.
Si transmetohet virusi Nipah?
Nipah është një virus zoonotik, që do të thotë se transmetohet nga kafshët te njerëzit. Sipas Centers for Disease Control and Prevention (CDC), infektimi ndodh më shpesh përmes:
kontaktit të drejtpërdrejtë me derra të infektuar,
kontaktit me lakuriqë nate të frutave të infektuar,
konsumimit të frutave ose produkteve të frutave, si lëngu i papërpunuar i palmës së hurmës, të kontaminuara me urinë ose pështymë të lakuriqëve të infektuar.
Virusi mund të transmetohet edhe nga njeriu te njeriu, por vetëm përmes kontaktit shumë të ngushtë me personin e infektuar.
Cilat janë shenjat dhe simptomat?
Sipas OBSH-së, simptomat shfaqen zakonisht pas një periudhe inkubacioni prej 4 deri në 14 ditësh. Rastet pa simptoma janë shumë të rralla.
Shenjat fillestare janë të përgjithshme dhe të ngjashme me gripin:
ethe,
dhimbje koke,
dhimbje muskujsh,
të vjella,
dhimbje fyti.
Në rreth dy të tretat e pacientëve, gjendja përkeqësohet shpejt dhe koma mund të ndodhë brenda 5–7 ditësh. Disa raste shoqërohen edhe me probleme të frymëmarrjes, si kollë dhe ndryshime anormale në radiografinë e kraharorit.
Sa i rrezikshëm është Nipah?
CDC e klasifikon Nipah si nivelin më të lartë të biosigurisë (niveli 4), një kategori ku përfshihen edhe patogjenë ekstremisht të rrezikshëm si Ebola. Virusi konsiderohet gjithashtu me potencial për t’u përdorur si agjent bioterrorizmi.
Edhe pse shpërthimet kanë qenë të pakta, Nipah shihet si një kërcënim serioz për shëndetin publik për shkak të:
shkallës së lartë të vdekshmërisë,
mundësisë së transmetimit nga njeriu te njeriu,
kapacitetit për të shkaktuar shpërthime,
mungesës së vaksinave ose trajtimeve të miratuara.
Në raste të rënda, virusi mund të dëmtojë pjesë të trurit që kontrollojnë funksione jetësore si rrahjet e zemrës, presioni i gjakut dhe lëvizjet e syve, duke shkaktuar dëmtime të përhershme.
Të mbijetuarit shpesh vuajnë nga lodhje kronike dhe probleme neurologjike që mund të zgjasin për vite.
Si diagnostikohet dhe si trajtohet?
Diagnoza zakonisht bëhet përmes analizave të gjakut që zbulojnë proteinat specifike të virusit.
Aktualisht nuk ekziston vaksinë apo trajtim specifik për virusin Nipah. Mjekët ofrojnë vetëm kujdes mbështetës, ndërsa pacientët me simptoma të rënda neurologjike mund të kenë nevojë për aparate frymëmarrjeje.
Një ilaç antiviral, ribavirina, e përdorur për hepatitin kronik C, ka treguar disa përfitime të kufizuara, por rezultatet mbeten të paqarta.
Për këtë arsye, fokusi kryesor mbetet parandalimi dhe kontrolli i infeksionit.
Ku shfaqet virusi Nipah?
Shpërthimet e Nipah ndodhin pothuajse çdo vit në disa vende të Azisë, kryesisht:
Bangladesh,
Indi,
Malajzi,
Filipine,
Singapor.
Bangladeshi ka regjistruar numrin më të lartë të rasteve. Virusi përhapet zakonisht nga dhjetori në maj, gjatë sezonit të shumimit të lakuriqëve të natës dhe korrjes së lëngut të palmave të hurmave.
Gjurmë të virusit janë gjetur edhe te lakuriqët e natës në Kinë, Kamboxhia, Tajlandë, Madagaskar dhe Ganë.
Sa i rrallë është?
Virusi Nipah është shumë i rrallë. Deri në vitin 2024 janë raportuar rreth 754 raste në mbarë botën, megjithëse ekspertët besojnë se shifra reale mund të jetë më e lartë për shkak të rasteve të paidentifikuara./E.P-dritare/net
