Bota në ristrukturim gjeopolitik/ Bimo: Perëndimi po gabon në leximin e Kinës dhe Rusisë
E Enjte 21 Maj 2026, 20:08
Dritare.net
Bota po kalon nëpër një fazë të paprecedentë ristrukturimi gjeopolitik, ku ekuilibrat e vjetër po sfidohen hapur nga fuqi në rritje dhe strategji të reja aleancash. Në një analizë të thellë dhe gjithëpërfshirëse në emisionin Shqip nha Dritan Hila në DritareTV, ish-ambasadori dhe njohësi i thellë i marrëdhënieve ndërkombëtare, Roland Bimo, ka zbërthyer dinamikat komplekse që po i japin formë shekullit të 21-të. Sipas Bimos, ne po jetojmë në një kohë ku mungesa e të kuptuarit real të fuqive si Kina dhe Rusia nga ana e Perëndimit, po shkakton llogaritje të gabuara me pasoja të rënda globale. Ai thekson se mediat dhe politikëbërësit perëndimorë e filtrojnë informacionin përmes lenteve të ngushta ideologjike, duke humbur thelbin e ndryshimeve tektonike që po ndodhin në terren.
Së pari, analiza fokusohet te diferenca thelbësore mes mendimit strategjik të Lindjes dhe atij taktik e afatshkurtër të Perëndimit. Bimo argumenton se ndërkohë që Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë të kushtëzuara nga ciklet e shkurtra zgjedhore dhe interesat e fuqishme të korporatave, të cilat ai i konsideron si pronaret e vërteta të shtetit amerikan, udhëheqësit në Kinë dhe Rusi kanë luksin e një planifikimi afatgjatë. Ky planifikim shpeshherë i trajton qeniet njerëzore dhe ngjarjet taktike si gurë shahu në një fushë loje shumë më të madhe. Për shembull, kriza globale e energjisë nuk e ka gjunjëzuar Kinën; përkundrazi, Pekini e ka shfrytëzuar atë për të përmirësuar marrëdhëniet e tij me fqinjët si Filipinet dhe Vietnami, duke zgjidhur mosmarrëveshje historike në këmbim të stabilitetit energjetik.
Një tjetër pikë kritike e bisedës ishte çështja e Tajvanit dhe e ashtuquajtura 'Kurthi i Tuqiditit'. Ambasadori Bimo sfidon narrativën e zakonshme perëndimore se Kina po bëhet gati për një pushtim ushtarak të pashmangshëm. Ai hedh dritë mbi një këndvështrim tjetër: tensioni i vazhdueshëm rreth Tajvanit është jashtëzakonisht fitimprurës për kompleksin ushtarak-industrial amerikan. Pentagoni, Kongresi dhe kontraktorët e mëdhenj të mbrojtjes përfitojnë nga miliarda dollarë kontrata armatimesh pikërisht sepse ekziston ky konflikt i ngrirë. Nga ana e saj, Kina preferon një qasje paqësore sepse një Tajvan i riintegruar me forcë do të niste një garë armatimesh në të gjithë rajonin e Paqësorit, duke përfshirë Japoninë dhe Korenë e Jugut, gjë që nuk është në interesin e qetësisë ekonomike kineze.
Luftërat aktuale në Ukrainë dhe në Lindjen e Mesme u analizuan nga Bimo si fronte të një lufte hibride mes tre superfuqive: SHBA, Kinë dhe Rusi. Megjithëse nuk ka një përplasje të drejtpërdrejtë kinetike mes tyre, lufta përmes palëve të treta (proxy wars) është në kulmin e saj. Bimo thekson se Rusia nuk ka për qëllim thjesht të fitojë territor në Ukrainë, por të shkatërrojë kohezionin politik europian, duke favorizuar forcat politike më miqësore ndaj Moskës në vende si Gjermania dhe Franca.
Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara po përdorin këto konflikte për të shkëputur Europën nga varësia energjetike ruse, duke e zëvendësuar atë me varësinë ndaj gazit të lëngshëm amerikan (LNG), duke sjellë fitime eksponenciale për kompani si Chevron dhe ExxonMobil. Në fund, analiza u ndal tek pasojat e këtyre zhvillimeve globale për Ballkanin dhe Shqipërinë. Ambasadori Bimo ishte veçanërisht kritik ndaj mënyrës se si klasa politike shqiptare e trajton integrimin në Bashkimin Evropian. Ai vuri në dukje se integrimi përdoret shpesh si mjet për politikë të brendshme, ndërsa vetë Europa shihet nga shqiptarët si një lloj 'bankomati' nga ku mund të nxirren para, në vend që të shihet si një proces i thellë emancipimi, rregullimi shtetëror dhe menaxhimi të standardizuar. Paaftësia historike e politikanëve shqiptarë për të bërë kompromise me njëri-tjetrin për të mirën e përbashkët mbetet pengesa kryesore, duke na kujtuar se anëtarësimi në BE nuk është thjesht një nënshkrim gjeopolitik, por një transformim i domosdoshëm i shoqërisë dhe funksionimit të shtetit./dritare.net
