A i ka Shqipëria kapacitet të rindërtojë industrinë ushtarake? Çfarë thotë Arben Çuko
E Premte 1 Maj 2026, 13:01
Dritare.net
Një nga zhvillimet më të bujshme të politikave kombëtare shqiptare gjatë muajve të fundit është vendimi strategjik për të ringjallur industrinë ushtarake të vendit, një sektor dikur krenari e sistemit të kaluar, por i lënë në harresë totale pas rënies së komunizmit dhe ngjarjeve të vitit 1997. Detyra e rindërtimit të kësaj industrie nga e para përballet megjithatë me një pengesë thelbësore: humbjen e plotë të 'know-how' (njohurisë inxhinierike dhe prodhuese). Inxhinierët, projektuesit dhe mjeshtrat e vjetër që mbanin gjallë uzinat e Mjekësit, Poliçanit apo Gramshit kanë dalë në pension, kanë emigruar ose ndarë nga jeta, duke lënë pas një vakum të madh ekspertize.
Pavarësisht këtij realiteti të ashpër, Arben Çuko tregon në emisionin Shqip nga Dritan Hila në DritareTV, një optimizëm të thellë për tejkalimin e kësaj pengese. Krahasuar me vitet '60, kur industria shqiptare u detyrua të vihej në këmbë nga teknologjia e ofruar nga Kina në një mjedis totalisht të mbyllur informativ, situata sot është diametralisht e kundërt. Në epokën e internetit, Inteligjencës Artificiale dhe ekonomisë globale të tregut, transferimi i njohurive është më i shpejtë se kurrë. Marrëveshjet me partnerë strategjikë perëndimorë, si italianët apo ata nga vendet aleate, bëjnë të mundur jo vetëm sigurimin e ekspertizës fizike, por edhe mbështetjen e vazhdueshme teknologjike nga distanca apo blerjen e trurit inxhinierik të nevojshëm për fillimin e linjave të prodhimit.
Eksperti sjell një retrospektivë të rëndësishme për të kuptuar vlerën e punës që po bëhet. Për të ngritur Uzinën e Poliçanit në vitin 1962, edhe me prioritetin më maksimal absolut që shteti i atëhershëm kishte mbi mbrojtjen ushtarake, u deshën Plot 6 vite (deri në 1968) që uzina të funksiononte dhe prodhonte plotësisht. Krahasuar me atë periudhë, puna e kryeministrit aktual Edi Rama, i cili është cilësuar si nxitësi dhe ideatori direkt i këtij plani moder, po ecën me hapa të paimagjinueshëm. Brenda një periudhe dymbëdhjetë mujore janë hartuar planet, është organizuar struktura ligjore e paketave dhe kanë filluar punimet infrastrukturore, një tregues i qartë i një vullneti politik maksimal përballë emergjencës strategjike globale.
Bashkimi Evropian aktualisht po mbytet në rregullore dhe procedura burokratike jashtëzakonisht frenuese për ringjalljen masive të industrisë së vet të armatimeve. Shqipëria, nga ana tjetër, e cila ende nuk është e ngurtësuar plotësisht nga legjislacionet penguese të Bashkimit Evropian, ka mundësinë e artë të ofrojë terren dhe lehtësi rregullative për kompanitë perëndimore që duan të prodhojnë shpejt. Ngritja e kësaj baze të re industriale nuk është thjesht një garantues për prodhimin e municioneve, automatikëve dhe eksplozivëve thelbësorë (industria mekanike dhe kimike e integruar me elektronikën), por do të formojë gjeneratën e re të eliksirit teknologjik në Shqipëri, duke afruar profesionistë dhe inovatorë në dobi të gjithë ekonomisë vendase./dritare.net
