Në një botë të mbushur me lajme shqetësuese, ndryshime të mëdha dhe sfida të përditshme, është normale të ndiheni të shqetësuar, të lodhur ose të stresuar. Ndjenja e pasigurisë mund të shkaktojë ankth, frikë ose stres, por ekzistojnë mënyra të bazuara në shkencë për t’i përballuar këto ndjenja dhe për të ndërtuar rezistencë emocionale. Këto këshilla mund t’ju ndihmojnë të kuptoni më mirë emocionet tuaja, të shfrytëzoni ankthin në mënyrë pozitive dhe të gjeni qetësi edhe kur gjithçka duket e trazuar.
1. Shprehini emocionet saktë
Përdorimi i fjalëve të sakta për të përshkruar ndjenjat mund t’ju ndihmojë të përballoni jetën më mirë. Në vend që të thoni thjesht “jam i stresuar”, mund të dalloni ndjenja më specifike si ankth, dëshpërim, frustrim apo shqetësim ekzistencial. Ky aftësi quhet “granularitet emocional” dhe ka përfitime për shëndetin mendor dhe fizik.
Studimet sugjerojnë që edhe të kuptuarit e ndjenjave që nuk kanë përkthim të drejtpërdrejtë në gjuhën tuaj mund të jetë i dobishëm. Për shembull, koncepti finlandez “sisu” përshkruan një vendosmëri të jashtëzakonshme përballë vështirësive. Siç thotë neuroshkencëtarja Lisa Feldman Barrett, fjalët dhe konceptet që lidhen me to mund të jenë mjete për të jetuar më mirë.
2. Shfrytëzojeni ankthin pozitivisht!
Ankthi nuk është gjithmonë i keq. Ai mund të shërbejë si motivim, të rrisë kreativitetin, fokusin dhe produktivitetin. Në vend që ta shihni ankthin vetëm si një shqetësim, mund ta konsideroni si një sinjal që tregon se jeni gati të përballeni me sfidat.
Për të shfrytëzuar ankthin në mënyrë pozitive:
Afrohuni me kuriozitet te burimi i ankthit.
Përdoreni për të vendosur qëllime të dobishme.
Praktikoni strategji të ngjashme me ato të aktorëve për t’u përballur me nervozizmin në publik ose provime të vështira.Në afat të gjatë, kjo mund të ndihmojë edhe në reduktimin e rrezikut për burnout:
3. Mësoni të shqetësoheni në mënyrë konstruktive!
Shqetësimi shpesh fokusohet në të ardhmen, dhe kjo mund të përdoret për përgatitje dhe zgjidhje problemi. Studimet tregojnë se shqetësimi i menaxhuar mund të ndihmojë në situata të ndryshme, si përgatitja për zjarre apo për të lënë duhanin. Sipas psikologes Kate Sweeny, procesi i mirë për të menaxhuar shqetësimet është:
-Etiketoni shqetësimin.
-Krijoni një listë veprimesh për t’u përballur me problemin.
-Nëse veprimet janë të kufizuara, përdorni teknika që reduktojnë shqetësimin si mindfulness, flow, apo ndjenja e habitjes.
4. Ngrijeni humorin me libra, muzikë dhe mjedis!
Leximi për kënaqësi mund të përmirësojë ndjenjat, të zvogëlojë stresin dhe vetminë, dhe të rrisë vetëbesimin dhe lidhjet sociale. Biblioterapia sugjeron zgjedhjen e librave që përshtaten me gjendjen tuaj emocionale për të ndihmuar mendjen e trazuar.
Muzika gjithashtu mund të ndikojë menjëherë tek emocionet tuaja. Por duhet të zgjidhni llojin e duhur, ajo e gabuara mund ta përkeqësojë gjendjen. Rrethimi me natyrë, gjelbërim mund të rrisë qetësinë dhe mirëqenien emocionale.
5. Shikoni filma të frikshëm!
Horrorët mund të ndihmojnë për të menaxhuar ankthin sepse lejojnë të praktikoni mentalisht situata të rrezikshme në një mjedis të sigurt. Të apasionuarit pas filmave të frikshëm shpesh kanë më pak ankth në jetën e përditshme.
6. Numëroni bekimet tuaja
Praktika e thjeshtë e “tri gjërave të mira” çdo ditë mund të rrisë lumturinë dhe të zvogëlojë episodet depresive. Nuk kanë nevojë të jenë gjëra të mëdha, mund të jenë thjesht një bisedë e bukur me një mik ose një ngjarje e këndshme e vogël.
7. Dalloni çfarë mund të kontrolloni!
Fokusohuni te gjërat që varen nga ju: mendimet, zgjedhjet dhe veprimet tuaja. Pranoni gjërat që nuk mund t’i ndryshoni. Ky parim i filozofëve stoikë si Epikteti ndihmon të shmangni stresin që vjen nga rezistenca ndaj së pashmangshmes.
8. Shpresoni në mënyrë aktive
Shpresa më e fuqishme është ajo që lidhet me veprime konkrete, si personale ashtu edhe bashkëpunuese. Shpresa e fokusuar te veprimi ndihmon të kuptoni vështirësitë dhe t’ju japë një rrugë përpara.
9. Përdorini strategjitë së bashku!
Kombinimi i menaxhimit të emocioneve, ankthit, shqetësimeve, humorit dhe shpresës mund t’ju ndihmojë të qëndroni më rezistentë gjatë kohëve të pasigurisë.
Pra, kuptoni ndjenjat tuaja, shfrytëzoni ankthin si motiv, kujdesuni për vetveten përmes leximit, muzikës dhe mjedisit, praktikoni mirënjohje dhe shpresoni aktivisht, dhe fokusohuni tek ajo që mund të ndryshoni.
