Brenda fermës së derrave ku është ndaluar hyrja! Ndodhet në Mamurras!
E Shtunë 6 Qershor 2026, 20:08
Dritare.net
Në episodin e tretë të ciklit “Gjëja e Gjallë na Mban Gjallë”, gazetarja Rudina Xhunga sjell historinë e Petrit Ndrecës, sipërmarrësit që ka ndërtuar në Mamurras një nga fermat më moderne të mbarështimit të derrave në Shqipëri.
Sektori i bujqësisë dhe blegtorisë në Shqipëri po kalon një transformim të thellë, duke u përballur me sfida që variojnë nga ndryshimet klimatike dhe krizat financiare, deri tek mungesa e fuqisë punëtore apo nevoja për modernizim të shpejtë. Megjithatë, në mes të këtyre sfidave, ka histori suksesi që dëshmojnë se me vizion, investime të zgjuara dhe mbështetje të duhur institucionale, biznesi vendas mund të arrijë standarde evropiane. Një shembull i tillë është ferma e derrave në pronësi të Petritit, një sipërmarrje familjare që ka kaluar nga një fabrikë e thjeshtë mielli në një kompleks blegtoral dhe përpunues të teknologjisë së fjalës së fundit.
Hapi i parë për të kuptuar seriozitetin e këtij investimi është vizita në vetë fermën, e cila i ngjan më shumë një laboratori të izoluar sesa një stalle tradicionale. Petrit Ndreca shpjegon se biosiguria është prioriteti absolut. Në një kohë kur sëmundjet dhe viruset e kafshëve, si Murtaja Afrikane e Derrave, po qarkullojnë masivisht në Evropë, mbrojtja e tufës është çështje mbijetese. E gjithë ferma është e rrethuar me brez betoni dhe tela me gjemba, duke e bërë të pamundur hyrjen e kafshëve të egra apo personave të paautorizuar.
"Përveç zogjve të malit, askush tjetër nuk mund të hyjë pa leje," thotë ai për gazetaren Rudina Xhunga. Procedurat e hyrjes për çdo vizitor kërkojnë plotësimin e dokumentacionit të detajuar mjekësor, dezinfektimin dhe veshjen e plotë mbrojtëse, duke përfshirë mbulimin e flokëve, duarve dhe këmbëve. Ky nivel i lartë i biosigurisë garanton shëndetin e një kapaciteti prej rreth 2500 krerësh, të cilët rriten në kushte optimale dhe pa ndërhyrje të jashtme.
Për të menaxhuar një numër kaq të madh kafshësh dhe për të ruajtur standardet e larta, investimi në teknologji ka qenë i pashmangshëm. Ferma ka instaluar së fundmi një fabrikë të re të automatizuar ushqimi, të importuar nga Danimarka, e cila ka kushtuar mbi 200 mijë euro. Ky sistem funksionon pa asnjë ndërhyrje njerëzore. Përmes paneleve të kontrollit dhe komandimit nga telefoni celular, ushqimi – i përbërë nga misri, gruri, elbi, soja dhe mikroelementë të importuar – bluhet, përzihet sipas recetave specifike për moshën dhe peshën e derrave, dhe shpërndahet drejtpërdrejt nëpër kapanone përmes linjave ajrore. Ky automatizim jo vetëm që rrit efikasitetin dhe ul kostot e krahut të punës, por garanton një saktësi absolute në ushqyerjen e kafshëve. Zbatimi i kësaj teknologjie shënon një ndarje të qartë mes metodave tradicionale dhe atyre moderne të agrobiznesit.
Por rruga drejt suksesit nuk ka qenë e lehtë. Vetëm një vit më parë, ferma u përball me një katastrofë të vërtetë. Më 13 qershor, një mbitension i lartë elektrik shkaktoi një zjarr masiv që shkrumboi plotësisht një nga kapanonet, duke shkaktuar humbjen e jetës së shumë kafshëve dhe një dëm financiar të llogaritur midis 400 dhe 500 mijë eurove brenda një nate të vetme. Në ato momente dëshpërimi, mbijetesa e biznesit ishte në fije të perit. Ishte ndërhyrja e shpejtë e Raiffeisen Bank, e cila ofroi një kredi prej rreth 250 mijë eurosh, që bëri të mundur ringritjen e biznesit. Besimi i ndërtuar ndër vite mes sipërmarrësit dhe bankës u provua në momentin më kritik. Me fondet e reja, kapanoni u rindërtua, makineritë u zëvendësuan dhe prodhimi vazhdoi pa u ndalur. Kjo ngjarje thekson rëndësinë e padiskutueshme që kanë institucionet financiare në mbështetjen e sektorit jetik të bujqësisë, veçanërisht në menaxhimin e rreziqeve të paparashikuara.
Një tjetër aspekt thelbësor i kësaj historie është përfshirja e familjes dhe mbajtja e rinisë në vend. Ndërsa shumë të rinj shqiptarë zgjedhin emigrimin, djemtë e Petritit kanë vendosur të qëndrojnë. Njëri prej tyre, Erisoni, i sapodiplomuar për ekonomi në Universitetin e Tiranës, punon çdo ditë në fermë, duke i dhënë një frymë të re dhe profesionale menaxhimit të biznesit.
"Nëse nuk investojmë në teknologji dhe nuk ia bëjmë punën më të lehtë, nuk mund t'ia transmetojmë biznesin brezit të ri," shprehet sipërmarrësi, duke evidentuar strategjinë e tij për të tërhequr rininë. Nga ana tjetër, pjesa e fundit e zinxhirit të prodhimit – thertorja dhe fabrika e sallamërisë – menaxhohet me dorë të hekurt nga bashkëshortja e tij, Flora.
Ajo mbikëqyr punëtorët, cilësinë e produkteve si sallamrat dhe salçiçet, dhe procesin e shpërndarjes në tregun vendas, që mbulon Tiranën, Durrësin dhe Shkodrën. Për të, puna e gruas është thelbësore. Ajo u bën thirrje të gjitha grave që të mos rrinë në shtëpi, por të punojnë për të siguruar pavarësi ekonomike dhe për të kontribuar në familje dhe shoqëri, duke theksuar se në Shqipëri ka mundësi të pafundme për punë.
Së fundmi, ky biznes reflekton edhe ndryshimet më të fundit demografike në tregun e punës në Shqipëri. Përballë mungesës së fuqisë punëtore vendase, ferma ka integruar punëtorë të huaj nga Filipinet. Në një kontrast interesant me mentalitetin shqiptar të emigrimit për paga më të larta, punëtorët filipinezë shprehen tejet të kënaqur me kushtet dhe pagat në Shqipëri, duke i konsideruar ato shumë më të mira se në vendin e tyre. Ky fenomen i ri tregon se Shqipëria, kur ndërtohen biznese të mirëfillta dhe me vlerë të shtuar, mund të kthehet në një vend tërheqës jo vetëm për të mbajtur qytetarët e saj, por edhe për të ftuar fuqi punëtore globale./dritare.net
