Visar Zhiti rrëfen kohën e burgut dhe letrën sekrete të Dritëro Agollit
E Martë 2 Qershor 2026, 18:06
Dritare.net
I ftuar në emisionin Dekalog nga Roland Qafoku, në DritareTV, shkrimtari dhe poeti Visar Zhiti solli një rrëfim të rrallë mbi jetën e tij dhe historinë e familjes, duke ndërthurur kujtime personale, dramën e diktaturës dhe rrugëtimin e tij letrar.
Zhiti u ndal fillimisht te rrënjët e familjes, ku historia e tij shfaqet e ndarë mes dy kampeve të Luftës së Dytë Botërore: një xhaxha me forcat partizane dhe një tjetër me Ballin Kombëtar. Ai solli edhe një kujtim domethënës nga Mit'hat Frashëri, i cili, sipas rrëfimit familjar, theksonte se “rëndësi ka të luftosh për atdheun”, pavarësisht anës politike.
Një moment i veçantë i intervistës ishte rikthimi në vendlindje, ku Zhiti tregoi se shtëpia e familjes së tij në Skrapar ishte shkatërruar. Ai rrëfeu se kishte marrë disa gurë nga rrënojat e saj, të cilët i ruan ende sot si kujtim, edhe në Amerikë, duke thënë se ndihet “copëz e atyre gurëve”.
Duke folur për familjen, ai solli historinë e babait të tij, një figurë me jetë të shumëfishtë: mësues, aktor dhe më pas i detyruar të punonte punë të rënda dhe të fshihej nga përndjekja. Sipas Zhitit, babai i tij kishte pasur pasion teatrin dhe kishte qenë pjesë e formimit të jetës artistike në Lushnjë, duke u lidhur edhe me emra të njohur të kulturës shqiptare të kohës.
Një pjesë e rëndësishme e rrëfimit iu kushtua edhe jetës kulturore në Lushnjë, ku u përmendën figura artistike dhe fillimet e disa prej emrave të njohur të muzikës shqiptare. Zhiti e përshkroi atë periudhë si një kohë ku arti lindte shpesh në kushte të vështira dhe nga njerëz me biografi të përndjekur.
Kulmi i intervistës ishte rrëfimi për arrestimin e tij në Kukës, më 8 nëntor, në një ditë simbolike për regjimin e kohës. Ai tregoi se u ndalua papritur ndërsa ishte në një kafene dhe më pas u dërgua në degën e punëve të brendshme. Sipas tij, akuza lidhej drejtpërdrejt me poezitë që kishte shkruar dhe dorëzuar për botim.
“Nëntë muaj hetuesi” dhe presioni psikologjik shënuan periudhën e paraburgimit, ndërsa Zhiti theksoi se ndjehej i akuzuar vetëm për krijimtarinë e tij letrare. Ai kujtoi gjithashtu përfshirjen e emrave të ndryshëm të botimeve dhe institucioneve të kohës në procesin e shqyrtimit të veprave të tij.
Në rrëfim u përmend edhe një letër mbështetëse e poetit Dritëro Agolli, e cila sipas Zhitit kishte një ton njerëzor dhe inkurajues në një kohë të vështirë. Megjithatë, ai tregoi se ndërhyrjet individuale nuk mundën të ndryshonin vendimin për arrestimin e tij.
Zhiti theksoi se historia e tij është e lidhur ngushtë me fatin e letërsisë shqiptare në periudhën e diktaturës, ku shumë autorë u përballën me censurë, ndëshkim dhe ndjekje për shkak të mendimit të lirë./dritare.net
