AI nuk po na merr ende vendet e punës. Por po na ndryshon zgjedhjet
Wednesday 29 July 2026, 16:04
Dritare.net
Nga Sarah O'Connor- Financial Times
Shpesh historia nuk ndryshon brenda natës. Ajo fillon të ndryshojë në momentin kur njerëzit besojnë se e ardhmja ka ardhur.
Në fund të shekullit XIX, Thomas Edison parashikoi se karrocat e qyteteve do të zëvendësoheshin nga automjetet me motor. Kishte të drejtë. Por kjo nuk ndodhi menjëherë. Kaluan më shumë se dy dekada derisa kamionët u bënë pjesë e zakonshme e jetës amerikane.
Megjithatë, diçka interesante ndodhi shumë më herët. Të rinjtë nisën të mos zgjidhnin më profesionin e drejtuesve të karrocave me kuaj. Ata e konsideronin atë një profesion pa të ardhme. Si rezultat, ai profesion u plak, u tkurr dhe u zhduk gradualisht. Jo sepse teknologjia e kishte zëvendësuar ende, por sepse njerëzit kishin filluar ta braktisnin.
E njëjta pyetje shtrohet sot për Inteligjencën Artificiale.
A po ndodh e njëjta gjë me programuesit, shoferët, kontabilistët apo profesionet e tjera që konsiderohen “të rrezikuara”? Ndoshta AI nuk po ua merr ende punën. Por vetëm ideja se një ditë mund ta bëjë, mund të ndikojë në zgjedhjet e mijëra të rinjve.
Studimet tregojnë se në zonat ku testohen automjetet autonome ka rënë ndjeshëm numri i njerëzve që aplikojnë për patentë profesionale si shoferë kamioni. Në Britaninë e Madhe, ndërkohë, kanë filluar të bien aplikimet për degët universitare të informatikës, pikërisht në një kohë kur AI po ndryshon mënyrën se si shkruhet kodi.
Kjo krijon një paradoks.
Nga njëra anë, kompanitë ankohen se nuk gjejnë punonjës. Nga ana tjetër, të rinjtë shmangin profesionet që besojnë se do të zhduken. Kjo mungesë fuqie punëtore i shtyn bizneset të investojnë edhe më shumë në automatizim. Një profeci që e krijon vetë realitetin.
Askush nuk e di se cilat profesione do të mbeten dhe cilat do të transformohen. Historia na mëson se teknologjia rrallë i zhduk menjëherë vendet e punës; zakonisht ajo i ndryshon ato. Por historia na mëson edhe diçka tjetër: pritshmëritë tona për të ardhmen ndikojnë në vendimet që marrim sot.
Dhe ndoshta kjo është fuqia më e madhe e Inteligjencës Artificiale në këtë moment. Jo ajo që po bën sot, por ajo që na bën të besojmë për nesër.
Sepse askush nuk e njeh të ardhmen. Por, ndërsa përpiqemi ta parashikojmë, ne njëkohësisht po e formësojmë atë./dritare.net
