Sekreti i trurit të shëndetshëm mund të jetë te përtypja
E Diel 17 Maj 2026, 15:03
Dritare.net
Shkencëtarët po zbulojnë gjithnjë e më shumë se përtypja e ushqimit nuk ndikon vetëm te tretja, por mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë edhe në funksionin e trurit, kujtesën dhe madje edhe rrezikun për sëmundje neurodegjenerative si Alzheimeri.
Sipas studimeve të fundit, akti i përtypjes rrit prodhimin e pështymës dhe aktivizon proceset e tretjes, por gjithashtu mund të rrisë qarkullimin e gjakut drejt trurit, duke ndihmuar në furnizimin më të mirë me oksigjen dhe lëndë ushqyese.
Më shumë përtypje, më shumë përfitime
Ekspertët thonë se përtypja e ngadaltë dhe e plotë ndihmon trupin të tresë më mirë ushqimin dhe të përthithë më shumë energji dhe lëndë ushqyese. Në disa studime, personat që përtypnin më gjatë ndiheshin më të ngopur dhe konsumonin më pak ushqim. Po ashtu, përtypja e ngadaltë lidhet me rritje të hormoneve që rregullojnë oreksin dhe ulje të hormonit të urisë, gjë që mund të ndihmojë në kontrollin e peshës.
Lidhja me trurin dhe kujtesën
Një nga gjetjet më interesante është lidhja mes aftësisë së përtypjes dhe shëndetit të trurit. Studime me mijëra persona mbi moshën 50 vjeç tregojnë se ata me aftësi më të mirë përtypjeje performojnë më mirë në testet e kujtesës, të të folurit dhe të përqendrimit. Disa studiues besojnë se përtypja aktivizon zona të trurit si hipokampusi, i cili është përgjegjës për kujtesën dhe të mësuarit. Një tjetër teori sugjeron se përtypja vepron si një “pompë”, duke rritur qarkullimin e gjakut në tru.
Ndikimi në stres dhe përqendrim
Përtypja, përfshirë edhe çamçakëzin, është lidhur me rritje të përqendrimit dhe ulje të stresit në disa studime. Personat që përtypnin gjatë detyrave mendore shfaqnin nivele më të larta vëmendjeje dhe më pak ankth. Megjithatë, studiuesit theksojnë se efektet janë të përkohshme dhe ende nuk ka prova të forta që përtypja të jetë një zgjidhje afatgjatë për stresin apo shëndetin mendor.
Ekspertët bien dakord se përtypja është një pjesë e rëndësishme e procesit të ushqyerjes dhe mund të sjellë përfitime për tretjen, ngopjen dhe ndoshta edhe funksionin e trurit. Por ata theksojnë se nuk ka një “numër magjik” herësh për përtypje, rëndësi ka të ushqehesh ngadalë dhe në mënyrë të ndërgjegjshme./K.C/dritare.net
